Uçum: ‘Seçilmiş Başbakan’ Tanımı Yanlış!
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Ahmet Davutoğlu hakkında başlatılan soruşturmanın ardından gündeme gelen “seçilmiş son başbakan” ifadesine dair değerlendirmelerini X platformu üzerinden paylaştı.
Uçum, parlamenter sistemde başbakan ve bakanların halk tarafından doğrudan seçilmesi gerektiği yönündeki görüşün Anayasa’ya aykırı olduğunu ifade etti.
“HALK BAŞBAKAN VEYA BAKAN SEÇMEZDİ”
Parlamenter sistemde halkın yalnızca Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerini seçtiğine dikkati çeken Uçum, genel seçimleri kazanmanın anayasal olarak başbakan seçilme sonucunu doğurmadığını belirtti.
Uçum, bu konuda şu ifadeleri kullandı:
“Gerçek şu ki, parlamenter sistemimizde ne başbakan ‘seçilmiş başbakan’dı ne de milletvekilleri ‘seçilmiş bakan’dı. Doğrudan seçilen yalnızca TBMM üyeleri olan milletvekilleriydi. Halk, başbakan veya bakan seçmezdi.”
“SON BAŞBAKAN BİNALİ YILDIRIM’DIR”
Davutoğlu’nun avukatı Hasan Seymen’in “seçilmiş son Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı” ifadesini eleştiren Uçum, Başbakanlık görevini en son yürüten ismin Binali Yıldırım olduğunu hatırlattı.
Uçum, bu noktada şunları kaydetti:
“Türkiye Cumhuriyeti’nde en son Başbakanlık görevini üstlenen Sayın Binali Yıldırım’dır. Eğer parlamenter sistemde başbakanlar milletvekili olmaları dolayısıyla ‘seçilmiş’ sayılıyorsa, Türkiye’nin ‘seçilmiş son başbakanı’ Sayın Binali Yıldırım olur.”
Uçum, “seçilmiş başbakan” teriminin genel seçimlerde en çok milletvekili kazanan partinin lideri için kullanılması durumunda tutarsızlık ortaya çıkacağını da savundu.
ANAYASA’NIN 109’UNCU MADDESİNİ HATIRLATTI
Uçum, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişle yürürlükten kaldırılan 1982 Anayasası’nın 109’uncu maddesini de paylaşımına ekleyerek, bu maddeye atıfta bulundu.
Anayasa’nın bahsi geçen maddesinin başbakanın Cumhurbaşkanı tarafından TBMM üyeleri arasından atanacağını ve bakanların ise başbakan tarafından milletvekilleri veya milletvekili seçilme yeterliliğine sahip kişiler arasından atanacağını belirttiği ifade ediliyordu.
Uçum, bu husus üzerinden başbakan ve bakanların anayasal olarak “seçilmiş” değil, “atanmış” olduğunu öne sürdü.
“ANAYASA HÜKÜMLERİNE AÇIKÇA AYKIRI”
Davutoğlu için kullanılan “seçilmiş” sıfatının hukuki ve anayasal bir dayanağının bulunmadığını ileri süren Uçum, yorumunu şu sözlerle sonlandırdı:
“Sonuç olarak, mantıksal tutarlılıktan yoksun, meşruiyet temelinden mahrum olan ve o dönemin Anayasa hükümlerine açıkça aykırı olan, deyim yerindeyse, uydurma bir sıfat üretildiği anlaşılmaktadır.”
PARLAMENTER SİSTEME DÖNÜŞ TARTIŞMASINI DA ELEŞTİRDİ
Uçum, paylaşımında parlamenter sisteme dönüş tartışmalarına da değinerek, bu yöndeki tartışmaların gerçek bir siyasi program olmaktan uzaklaştığını öne sürdü.
Cumhurbaşkanını doğrudan seçme hakkının etkisiz hale getirilmesi veya ortadan kaldırılması amacı gütmeye çalışan bir siyasetin toplumdan destek görmeyeceğini ifade eden Uçum, parlamenter sisteme dönüşü “gerici bir siyaset” olarak nitelendirdi.
KARAR
