Kamu İdarelerinde 10 Bin 783 Hata Tespit Edildi

Sayıştay’ın Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan kamu idareleri raporlarında toplam 1.102 bulgu tespit edildi. Bu bulguların 278’i mali rapor ve tabloları, 783’ü mevzuata uygunluk ile 41’i ise kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerine dair hataları kapsamaktadır. Yerel yönetimlere iletilen raporlarda ise 9.681 bulgu belirlendi; bunların 2.675’i mali rapor ve tabloları, 6.821’i mevzuata uygunluk ve 185’i kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemleri ile ilgili hatalardan oluşmaktadır.

10 BİN 783 BULGU

Genel olarak tüm idareler göz önüne alındığında, 2.953’ü mali rapor ve tabloları, 7.604’ü mevzuata uygunluk, 226’sı ise kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerine dair hataları içeren toplam 10.783 bulgu tespit edilmiştir. Mali rapor ve tablolara ilişkin sıkça karşılaşılan konular arasında ilk üç sırayı şu bulgular almaktadır:

“1- Maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmaması ya da hatalı hesaplamalar.

2- Tapu kayıtlarında idare adına kayıtlı taşınmazların mali tablolarında yer almaması.

3- Yazılım, lisans, patent, telif hakkı ve projelere ilişkin gayrimaddi hak alımlarının muhasebeleştirilmemesi.”

YOK YOK…

Raporda kamu idarelerine ait bazı tespitler ise şu şekildedir:

– bazı kamu idarelerinde iç denetim birimi kurulmadığı veya iç denetçi ataması yapılmadığı gözlemlendi.

– Bazı kurumlar, taşınmazları ihale sürecine girmeden doğrudan kiraya verirken, ihale sürecine giren taşınmazlar ise süre bitiminde yeniden ihale yapılmadan aynı kişilere kiralandı.

KEYFE GÖRE ‘PAZARLIK’

– İhalelerdeki teknik şartnamelerde belirli marka ve modellere yer verilirken, mevzuatın öngördüğü koşullar sağlanmadan pazarlık usulü uygulandı. İhale süreçleri doğrudan temin yoluyla gerçekleştirildi.

– Onay alınmadan ve yasaklılık sorgulamaları yapılmadan taşeronlar çalıştırıldı. İhale komisyonları usulüne uygun şekilde oluşturulmadı.

– Doğrudan temin ve pazarlık usulü ile yapılan alımlarda, Kamu İhale Kurulu’nun onayı olmadan limitler aşıldı. Devlet İhale Yasası’na göre yapılan ihale süreçlerinde hatalı uygulamalar tespit edildi.

– İdari para cezalarında hatalar meydana geldi. Vadesinde tahsil edilemeyen alacakların takip ve tahsil işlemleri başlatılmadı.

– Bazı kamu idareleri, kendi bütçe ve tasarrufları altındaki mali kaynakları kamu sermayeli bankalar dışında değerlendirdi. Kredi kartları ile yapılan tahsilatların banka hesaplarına aktarım süresi 20 günü aştı.

– İstihdam edilen personelin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması süreçleri tamamlanmadan işe başlatıldığı kaydedildi.

– Kamu idareleri tarafından üretilen mal ve hizmetlerden, şartları taşımayan kişilerin ücretsiz veya indirimli yararlandığı gözlemlendi.

– Bilimsel araştırma projeleri için tahsis edilen kaynakların uygun olmayan alanlarda kullanıldığı tespit edildi.

– İmar planında yeşil alan, park gibi alanlar gerçek ve tüzel kişilerce işgal edildi veya kiralandı.

– Mevzuatın belirlediği makam ve hizmetler dışındaki alanlarda yabancı menşeli araç edinimi yapıldı.

‘HESAP VERME SORUMLULUĞU ENGELLENDİ’

Sayıştay’ın Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu’na göre, 4 kamu idaresi faaliyet raporunu yayımlamadı. Raporu zamanında yayımlamayan idare sayısı 43 olurken, 96 idarenin raporu eksik. Kullanılan kaynaklar hakkında bilgi vermeyen 20 kamu idaresi olduğu belirtildi. 219 kamu idaresi faaliyet raporlarında temel mali tablolara yer vermedi. Yardım yapılan kuruluşlara ilişkin bilgi vermeyenuidor sayısı ise 44. Tüm varlık ve yükümlülüklerinin açıklanmayan kamu idaresi sayısı 115 olarak kaydedildi. Rapor, “Bu durum, faaliyet raporlarıyla amaçlanan mali bilgiye yönelik kamuya hesap verme sorumluluğunun tam olarak yerine getirilmesini engellemektedir” şeklinde ifade edildi.

AÇIKLAMAMIŞLAR BİLE!

Rapora göre, 250 kamu idaresi bütçe hedef ve gerçekleşmeleri arasındaki sapmaların nedenleri hakkında herhangi bir bilgi sunmamıştır. 33 idare ise bütçe hedef ve gerçekleşmelerini tamamen açıklamamıştır. 89 idare, özel ödenek, dış proje kredisi veya diğer kaynakları bildirmemiştir. 20 kamu idaresinin bütçe gerçekleşmelerinin gerçeği yansıtmadığı tespit edilmiştir.

Mustafa ÇAKIR