Ağız Kuruluğu Nedenleri Nelerdir?

Ağız kuruluğu, tükürük bezlerinin ağzı nemli tutmak için yeterli tükürük üretemediği bir durumdur. Tükürük, bakteriler tarafından üretilen asitleri nötralize ederek bakterilerin büyümesini sınırlar ve diş çürümelerini önlemeye yardımcı olur. Tükürük ayrıca tat alma duyusunu geliştirir ve çiğnemeyi ve yutmayı kolaylaştırır. Ek olarak, tükürük enzimleri sindirimi destekler. Azalan tükürük ve bunun sonucunda ortaya çıkan ağız kuruluğu, diş ve diş etlerinin sağlığı, iştah ve gıda tüketimi üzerinde büyük bir etkiye sahiptir. Ağız kuruluğu genellikle bazı ilaçların yan etkisi, yaşlanma ile ilgili sorunlar veya kanser tedavisinin bir sonucu olarak ortaya çıkar.

Ağız Kuruluğu Nedenleri

• İleri yaş
• Baz ilaçlar
• Sigara ve tütün ürün kullanımı
• Alkol tüketimi
• Kemoterapi ve radyoterapi gibi kanser tedavileri
• HIV gibi enfeksiyonla ve Sjögren Sendromu gibi otoimmun hastalıklar
• Diyabet
• Alzheimer ve Parkinson gibi hastalıklar
• Vücutta sıvı kaybı
• Depresyon veya anksiyete
• Ameliyat
• Tıkanmış veya cerrahi olarak alınmış tükürük bezleri

Ağız kuruluğu, ağızdaki tükürük bezlerinin ağzı nemlendirecek kadar tükürük üretmemesi durumunda ortaya çıkan bir durumdur. Ağızda yeterli tükürük üretiminin olmaması ağızda diz, yabancı cisim hissi, tat alma bozuklukları ve ağız mikroflorasının zayıflaması gibi şikayetlere yol açarak diş ve diş eti hastalıklarına yol açabilir. Tükürük olarak da bilinen tükürük bezlerinin salgıladığı tükürük, su, sodyum, klorür, kalsiyum ve potasyum gibi önemli maddeleri içerir. Tükürük, içerdiği maddeler sayesinde sindirim sürecini başlatır. Ayrıca ağızda alkali bir ortam oluşturarak diş ve diş etlerinde aside bağlı plak ve diş çürümelerini önlemeye yardımcı olur. Tükürük bezlerinin salgıladığı tükürük miktarı azaldığında ağız kuruluğu oluşur.

Ağız Kuruluğunun Belirtileri Nelerdir?

Ağız kuruluğu, ağızda çeşitli semptomlara ve hislere neden olur. Ağız kuruluğunun belirtileri şu şekilde sıralanmaktadır:

• Ağızda yapışkan ve kuru bir his
• Kalın ve kılçıklı görünen bir tükürük
• Ağız ülseri
• Sık susama
• Ağızda yaralar ve çatlamış dudaklar (Yaralar ağız köşesinde olabilir)
• Boğaz kuruluğu
• Özellikle dilde ve ağızda yanma ve karıncalanma
• Kuru, sert ve kırmızı bir dil
• Tat alma, çiğneme, yutma sorunları
• Konuşma problemi
• Kötü ağız koku
• Ses kısıklığı ve pürüzlü bir ses
• Burun kuruluğu
• Boğaz ağrısı
• Boğazda gıdıklanma
• Diş çürümesi
• Eklem ağrısı
• Göz kuruluğu
• Cilt kuruluğu ve deri döküntüsü

Ağız Kuruluğunun Teşhisi Nasıl Yapılır?

Ağız kuruluğunun nedenini belirlemek için tıbbi geçmiş ve reçetesiz satılan ilaçlar da dahil olmak üzere alınan tüm ilaçları gözden geçirmek gerekir. Detaylı bir sözlü sınav da iyi olur. Bazen ağız kuruluğunun nedenini belirlemek için kan testleri, tükürük bezlerinin görüntülenmesi veya tükürük üretimini ölçen testler gerekebilir. Yeni teşhis edilen diyabet ağız kuruluğuna, sık tuvalete gitmeye ve çok su içmeye neden olabileceğinden kan şekeri takibi yapılmalıdır. Ayrıca tiroid disfonksiyonu ve kalsiyum bozuklukları ağız kuruluğuna neden olabilir. Kan seviyesi kontrol edilmelidir.

Ağız Kuruluğu Nasıl Tedavi Edilir?

Ağız kuruluğu tedavi edilebilir. Ancak öncelikle ağız kuruluğunun nedenlerine göre tedavi şekli belirlenmelidir. Ağız kuruluğunuz aldığınız bir ilaç veya ilaçlardan kaynaklanıyorsa, doktorunuz ilaçları veya dozlarını değiştirebilir. Otoimmün ve diğer hastalıklara bağlı ağız kuruluğu durumunda hastalıkların tedavisi kararlaştırılır.

Doktorunuz tükürük üretimini artıran ilaçlar önerebilir. Ağzı nemlendiren bu ilaçlar jel, sprey, tablet ve pastil şeklinde olabilir. Tüm ilaçlar herkes için uygun değildir. O yüzden eczaneden aldığınız kararlara göre ilaç almayın.

Küçük cerrahi işlemler genellikle tıkalı tükürük bezlerinde yapılır.