Fransa şarabında 70 yılın dibi: İklim krizi sektörü köşeye sıkıştırdı

Dünyanın en önemli şarap üreticilerinden Fransa, iklim değişikliği ve düşen tüketimin baskısıyla zorlu bir dönemden geçiyor. Fransa Tarım Bakanlığı, 2026’da şarap üretiminin 70 yılın en düşük seviyesine gerileyebileceği uyarısında bulundu.

CNBCE.COM’u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin
Ekonomi, iş dünyası, piyasalar ile ilgili en güvenilir ve en detaylı haberlere en hızlı şekilde ulaşın.

+
Ekle

Ülkede bu yıl üçüncü kez üretim düşüşü yaşanması beklenirken, rekor sıcaklıklar ve şiddetli kuraklık özellikle şaraplık üzüm bağlarını etkiledi.

Burgonya’daki Grand Cru bağlarının en büyük sahiplerinden Maison Louis Latour’un CEO’su Florent Latour, bu yıl hasadın normal seviyenin yaklaşık yarısında kaldığını belirtti.

INSEEC Grande École’de şarap ve alkollü içecekler kürsüsünün başkanı Jean-Marie Cardebat’a göre Fransa’da artık hiçbir bölge sıcak hava dalgalarından güvende değil.

Özellikle daha ılıman iklime sahip Loire Vadisi ve Champagne bölgeleri sıcaklıklardan daha fazla etkilenirken, Bordeaux ve Languedoc-Roussillon’daki üreticiler geçen yıla kıyasla daha yüksek hasat bildirdi.

Cardebat, Fransa’nın iklim değişikliğine hazırlık konusunda bazı ülkelere kıyasla geride kaldığını belirtti. İspanya’nın sıcak hava dalgalarına daha sık maruz kalmasına rağmen sulama altyapısı sayesinde daha hazırlıklı olduğunu ifade etti.

Artan sıcaklıklar üzüm hasadının da giderek daha erken yapılmasına neden oluyor.

Maison Louis Latour CEO’su Latour, bu yıl hasada 14 Ağustos’ta başladıklarını ve bunun şirket tarihindeki en erken hasat olduğunu söyledi.

Latour’a göre hasadın ortalama zamanı her 10 yılda yaklaşık üç gün öne geliyor. Bu hesapla, 1930’lardan bu yana hasat takvimi yaklaşık bir ay erkene taşınmış durumda.

Bu değişim, üreticiler açısından yalnızca tarımsal değil, aynı zamanda ciddi bir iş gücü ve lojistik sorunu yaratıyor.

İklim kaynaklı üretim kayıpları, sektörde zaten yüksek olan maliyet baskısını daha da artırıyor.

Cardebat, şarap sektöründeki şirket iflaslarının 2019-2025 döneminde üç katına çıktığını ve 2026’nın da sektör açısından zor geçebileceğini belirtti.

Üreticilerin iklim değişikliğine uyum sağlamak için daha fazla yatırım yapması gerekirken, düşük üretim ve artan maliyetler yatırım kapasitesini azaltıyor. Bu durum sektörde bir “kısır döngü” yaratıyor.

Fransa hükümeti yaz sonunda sıcak hava dalgalarından etkilenen çiftçi ve şarap üreticilerini desteklemek için 1 milyar euronun üzerinde acil yardım paketi açıkladı.

Şarap sektörünün sorunları yalnızca iklimle sınırlı değil. Fransa’da şarap tüketimi de uzun vadede ciddi biçimde geriledi.

Günlük şarap tüketiminin 1960’ta nüfusun yaklaşık yarısına karşılık gelirken, 2018’de yüzde 10’un altına indiği belirtiliyor.

Tüketimdeki düşüş, enflasyon ve tarifelerle birleşince şarap stokları arttı. Üreticiler de arzı azaltmak için bağları sökmeye başladı.

Bordeaux bölgesinde 2023’ten bu yana yaklaşık 20 bin hektar bağ söküldü. 2026’da ise Fransa’daki bağların yaklaşık yüzde 4’ünün hükümet destek programı kapsamında sökülmesi bekleniyor. Üreticilere kalıcı olarak sökülen her hektar için 4 bin euro ödeme yapılıyor.

Sektördeki kriz, üreticileri yeni ürün ve pazarlara yöneltiyor.

INSEEC’ten Cardebat, özellikle ABD’yi yeni ürünlerin test edilebileceği önemli bir pazar olarak gösterirken, Güney Amerika, Brezilya ve Hindistan’ı da Fransız şarabı açısından büyüme potansiyeli taşıyan pazarlar arasında değerlendiriyor.

Hazır içim ürünler ve farklı ambalaj seçenekleri de genç tüketicilere ulaşmak için gündeme geliyor.

Maison Louis Latour ise Güney Amerika, Brezilya ve Afrika pazarlarına odaklanıyor. Şirket, özellikle genç nüfusu nedeniyle Afrika’yı gelecekte önemli bir pazar olarak görüyor.

Üretimdeki düşüş, Fransa’nın küresel şarap piyasasındaki konumunu da etkiliyor.

Cardebat’a göre Fransa’nın bu yıl üçüncü sıraya gerilemesi, üretim sorununun boyutunu ortaya koyuyor. İtalya’nın liderliği sürdürmesi, İspanya’nın ise Fransa’yı geçme ihtimali bulunuyor.

Böyle bir değişim yalnızca sembolik bir gelişme değil. Üretimdeki düşüş, Fransa ve şarap sektöründeki şirketler açısından önemli bir gelir kaybı anlamına geliyor.