İlk sinyal alındı: Türkiye’nin yerli ‘atomik saati’ uzayda
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Milli Uzay Programı’nın stratejik
hedefleri arasında yer alan, bölgesel konumlama ve zamanlama sistemi için kritik
öneme sahip Rubidyum Atomik Saat’in (RAFS) uzaya fırlatıldığını ve uzay aracından
ilk sinyalin başarıyla alındığını bildirdi.
Kacır, Rubidyum Atomik Saat ve Türkiye’nin bu konudaki çalışmalarına ilişkin
yazılı açıklama yaptı.
Atomik saatlerin, atomların ve elektronların enerji seviyeleri arasındaki sabit
titreşim frekanslarını (rezonans) referans alarak, zamanı son derece yüksek
hassasiyette ölçtüğünü belirten Kacır, rubidyum atomunun 1 saniyede farklı enerji
seviyeleri arasında 6 milyar 834 milyon 682 bin 610 kez titreştiğini aktardı.
Kacır, Türkiye’nin yerli atomik saatinin uzaya fırlatıldığına dikkati çekerek,
“Milli Uzay Programı’mızın stratejik hedefleri arasında yer alan bölgesel
konumlama ve zamanlama sistemi için kritik öneme sahip Rubidyum Atomik Saati,
SpaceX Transporter-17 görevi kapsamında başarıyla uzaya fırlatıldı. Uzay aracından
ilk sinyal de başarıyla alındı.” ifadesini kullandı.
Gelecekteki çalışmalar için kilometre taşı olan Rubidyum Atomik Saat’in, Türkiye
Uzay Ajansı (TUA) öncülüğünde, TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstütisü (UME) ana
yükleniciliğinde, TÜBİTAK Uzay ve İTÜNOVA işbirliğiyle yerli olarak geliştirildiğine
değinen Kacır, saatin haberleşmeden navigasyona, bilimsel araştırmalardan uydu
sistemlerine kadar birçok kritik teknolojiye katkı sağlayacağına işaret etti.
Kacır, küp uydu üzerinde uzay ortamında doğrulanacak olan Rubidyum Atomik Saat’in,
Türkiye’nin uzay tabanlı zamanlama ve frekans teknolojilerindeki yerli ve milli
yetkinliklerinin geliştirilmesi açısından önemli bir basamak niteliği taşıdığının
altını çizerek, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Elde edilecek verilerle, gelecekte uydu sistemleri, haberleşme altyapıları,
navigasyon uygulamaları ve bilimsel uzay görevlerinde kullanılabilecek yüksek
hassasiyetli atomik saat teknolojilerine yönelik değerli kazanımlar sağlanacak.
Uzay ekosisteminde yerli ve milli teknolojiler geliştirme vizyonumuzun önemli
bir göstergesi olan bu projede emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarımızı tebrik
ediyorum. SpaceX Transporter-17 görevinin başarıyla tamamlanmasıyla, Türkiye
uzayda doğrulanmış atomik saat teknolojisine sahip ülkeler arasına katılacak.
Böylece, bugüne kadar yurt dışından temin edilen bu kritik teknoloji milli imkanlarla
geliştirilecek, uydu üreticileri için maliyet ve tedarik avantajı sağlanırken
dışa bağımlılık azalacak. Proje kapsamında kazanılan mühendislik, test ve operasyon
deneyimi ise Türkiye’nin gelecek nesil uydu sistemleri ve uzay teknolojileri
geliştirme kapasitesini güçlendirecek.”
