2024 İş Kazası ve Meslek Hastalığı Maaşları

İş kazası ve meslek hastalığı maaşı, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalılara ve hak sahiplerine Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenen bir gelirdir. Sigortalının çalıştığı işyerinin tehlike sınıfına, sigortalının aylık kazancına ve sigortalının iş gücü kaybı oranına göre hesaplanır. İş kazası ve meslek hastalığı maaşı her yıl asgari ücret artışına göre yeniden belirlenir.

İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI NEDİR?

İş kazası, sigortalının işyerinde bulunduğu sırada ya da işveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla sigortalının işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda işveren tarafından sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen ya da sonradan bedenen veya ruhen özürlü bırakan durumdur.

Meslek hastalığı, sigortalının yaptığı işe bağlı olarak mesleki risklere maruz kalması sonucu, sigortalının tabi olduğu sosyal güvenlik mevzuatına göre belirlenen hastalıklara yakalanmasıdır.

İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI DURUMUNDA NE YAPILIR?

İş kazası ve meslek hastalığı durumunda sigortalının veya hak sahiplerinin aşağıdaki işlemleri yapması gerekir:

1. İş kazası veya meslek hastalığı sonucu yaralanan sigortalının en yakın sağlık kuruluşuna başvurması ve tedavi olması gerekir.

Tedavi sırasında sigortalıya iş göremezlik raporu verilir. İş göremezlik raporu, sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ne kadar süre işe gidemeyeceğini belirten bir belgedir.

• İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının ölüm belgesi alınması gerekir.

Ölüm belgesi, sigortalının ölüm tarihini ve sebebini belirten bir belgedir.

• İş kazası veya meslek hastalığı bildirimi yapılması gerekir.

İş kazası veya meslek hastalığı bildirimi, işveren tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu’na elektronik ortamda veya kâğıt ortamda yapılması gereken bir bildirimdir. İş kazası veya meslek hastalığı bildirimi, kazanın olduğu yerdeki yetkili kolluk kuvvetlerine de derhal yapılmalıdır. İş kazası veya meslek hastalığı bildirimi, kazadan sonraki üç işgünü içinde yapılmalıdır.

• İş kazası veya meslek hastalığı maaşı başvurusu yapılması gerekir.

İş kazası veya meslek hastalığı maaşı başvurusu, sigortalının veya hak sahiplerinin Sosyal Güvenlik Kurumu’na yapması gereken bir başvurudur. İş kazası veya meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalılar veya ölen sigortalının hak sahipleri tarafından yapılabilir. İş kazası veya meslek hastalığı maaşı başvurusu iş kazası veya meslek hastalığı tarihinden itibaren iki yıl içinde yapılmalıdır.

İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI MAAŞI NASIL HESAPLANIR?

İş kazası ve meslek hastalığı maaşı sigortalının çalıştığı işyerinin tehlike sınıfına, sigortalının aylık kazancına ve sigortalının iş gücü kaybı oranına göre hesaplanır. İş gücü kaybı oranı sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ne kadar iş yapamaz hale geldiğini gösteren bir orandır. İş gücü kaybı oranı, sağlık kurulu raporu ile belirlenir.

İş kazası ve meslek hastalığı maaşı hesaplaması aşağıdaki formül ile yapılır:

• İş kazası ve meslek hastalığı maaşı = Sigortalının aylık kazancı x İş gücü kaybı oranı x Tehlike sınıfı katsayısı

Tehlike sınıfı katsayısı, sigortalının çalıştığı işyerinin tehlike derecesine göre belirlenen bir katsayıdır. Tehlike sınıfı katsayısı az tehlikeli işyerleri için 1, tehlikeli işyerleri için 1.5, çok tehlikeli işyerleri için 2 olarak uygulanır.

Örnek: Sigortalının aylık kazancı 30.000 TL, iş gücü kaybı oranı %50, çalıştığı işyeri tehlikeli ise, iş kazası ve meslek hastalığı maaşı şöyle hesaplanır:

İş kazası ve meslek hastalığı maaşı = 30.000 x 0.5 x 1.5 = 22.500 TL

İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI MAAŞI NE ZAMAN ÖDENİR?

İş kazası ve meslek hastalığı maaşı, sigortalının veya hak sahiplerinin başvurusunun Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kabul edilmesinin ardından ödenmeye başlanır. İş kazası ve meslek hastalığı maaşı her ayın 17’sinde banka hesabına yatırılır. Sigortalının veya hak sahiplerinin yaşadığı sürece ödenir.

İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI MAAŞINI KİMLER ALABİLİR?

İş kazası ve meslek hastalığı maaşını, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalılar veya ölen sigortalının hak sahipleri alabilir. Hak sahipleri sigortalının eşi, çocukları, ana ve babası olarak tanımlanır. Hak sahiplerinin iş kazası ve meslek hastalığı maaşından yararlanabilmesi için aşağıdaki şartları taşıması gerekir:

1. Eşin, sigortalının ölümünden sonra evlenmemiş olması veya evlenmişse boşanmış veya dul kalmış olması gerekir.
2. Çocukların, sigortalının ölümünden sonra 18 yaşını doldurmamış olması veya 18 yaşını doldurmuşsa öğrenci, malul veya evlenmemiş olması gerekir.
3. Ana ve babanın, sigortalının ölümünden sonra başka bir gelire sahip olmaması gerekir.

İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI MAAŞINA NASIL BAŞVURULUR?

İş kazası ve meslek hastalığı maaşına başvurmak için sigortalının veya hak sahiplerinin aşağıdaki belgeleri hazırlaması ve Sosyal Güvenlik Kurumu’na teslim etmesi gerekir:

1. İş Kazası Ve Meslek Hastalığı Maaşı Başvuru Formu

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun web sitesinden veya Sosyal Güvenlik Merkezleri’nden temin edilebilen bir formdur. Sigortalının veya hak sahiplerinin kimlik bilgilerini, iş kazası veya meslek hastalığı bilgilerini, banka hesap bilgilerini ve talep ettikleri maaş türünü içerir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ne kadar iş gücü kaybına uğradığını belirten bir rapordur. Tam teşekküllü devlet hastanelerinden alınabilir.

• İş Kazası Veya Meslek Hastalığı Bildirimi

İş kazasının veya meslek hastalığının işveren tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu’na elektronik ortamda veya kâğıt ortamda bildirilmesidir. Kazadan sonraki üç işgünü içinde yapılmalıdır.

Sigortalının veya hak sahiplerinin nüfus cüzdanı, ehliyet, pasaport veya avukatlık kimlik kartı gibi kimlik bilgilerini içeren bir belgedir. Başvuru sırasında ibraz edilmesi gereken bir belgedir.

2024 İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI MAAŞI NE KADAR?

2024 yılında iş kazası ve meslek hastalığı maaşı hesaplaması aşağıdaki formül ile yapılabilir:

İş kazası ve meslek hastalığı maaşı = Sigortalının aylık kazancı x İş gücü kaybı oranı x Tehlike sınıfı katsayısı x Asgari ücret katsayısı

Asgari ücret katsayısı, asgari ücretin iş kazası ve meslek hastalığı maaşına etkisini gösteren bir katsayıdır. Asgari ücret katsayısı 2024 yılı için 0.5 olarak belirlenmiştir.

Örnek: Sigortalının aylık kazancı 40.000 TL, iş gücü kaybı oranı %60, çalıştığı işyeri çok tehlikeli ise 2024 yılında iş kazası ve meslek hastalığı maaşı şöyle hesaplanabilir:

İş kazası ve meslek hastalığı maaşı = 40.000 x 0.6 x 2 x 0.5 = 24.000 TL

İŞ KAZASI GEÇİREN İŞÇİ NE KADAR MAAŞ ALIR?

İş kazası geçiren işçi, iş kazası sonucu sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalı olarak iş kazası ve meslek hastalığı maaşı alabilir.

İş kazası geçiren işçinin ne kadar maaş alacağı;

• İşçinin çalıştığı işyerinin tehlike sınıfına,
• İşçinin aylık kazancına,
• İşçinin iş gücü kaybı oranına göre değişir.

İş kazası geçiren işçinin maaşını hesaplamak için yukarıda verilen formülü kullanabiliriz.

Örneğin, işçinin aylık kazancı 35.000 TL, iş gücü kaybı oranı %40, çalıştığı işyeri tehlikeli ise 2024 yılında iş kazası geçiren işçinin maaşı şöyle hesaplanabilir:

İş kazası geçiren işçinin maaşı = 35.000 x 0.4 x 1.5 x 0.5 = 10.500 TL

İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI HALLERİNDE SİGORTALIYA SAĞLANAN HAKLAR NELERDİR?

İş kazası ve meslek hastalığı hallerinde sigortalıya sağlanan haklar şunlardır:

1. Sigortalıya geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi.

Bu ödenek, sigortalının günlük kazancının yarısıdır. Ayaktan tedavilerde ise günlük kazancın üçte ikisidir.

• Sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanması.

Sigortalının aylık kazancının iş gücü kaybı oranı ile çarpımıdır. Tehlike sınıfı katsayısı ve asgari ücret katsayısı da bu gelire etki eder.

• İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine gelir bağlanması.

Sigortalının aylık kazancının yüzde 50’sidir. Hak sahipleri, sigortalının eşi, çocukları, ana ve babasıdır. Hak sahiplerinin gelirden yararlanabilmesi için bazı şartları taşıması gerekir.

• Sigortalının tedavi giderlerinin karşılanması.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sonucu yapılacak olan tüm tedavi giderleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır. Bu giderler ilaç, ameliyat, protez, ortez, fizik tedavi, rehabilitasyon gibi giderleri kapsar.

• Sigortalının işe yerleştirilmesi.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sonucu işini yapamaz hale gelmesi durumunda Sosyal Güvenlik Kurumu, sigortalının mesleki eğitimini, işe uyumunu ve işe yerleştirilmesini sağlar. Bu amaçla sigortalıya mesleki rehabilitasyon hizmetleri verilir.

• Sigortalının işten ayrılması.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sonucu işten ayrılması durumunda sigortalıya kıdem tazminatı ödenir. Kıdem tazminatı, sigortalının işyerinde çalıştığı süreye göre hesaplanır. Ayrıca sigortalıya işsizlik ödeneği de verilir. İşsizlik ödeneği, sigortalının son 120 gün içindeki prime esas kazançları üzerinden hesaplanır.