Eğitimde Kriz: Öğrenci ve Okul Sayısı Düşüyor

Bir eğitim öğretim yılı daha tamamlanırken, bu yıl okul saldırıları, katledilen öğretmenler, kapatılan okullar, eğitimden kopan öğrenciler ve öğretmenlerin direnişi ile dolu geçti.

Eğitim Sen’in 2025-2026 yılı eğitim raporu, eğitim alanında yaşanan tahribatları gözler önüne serdi. Rapora göre, yüz binlerce öğretmen adayı atama beklerken, mevcut öğretmenler ağır iş yükü ve derinleşen ekonomik sıkıntılar altında çalışmakta. Kalabalık sınıflar, yetersiz kapasite ve temizlik ile hijyen sorunları giderek derinleşiyor.

Ülkede toplam 16 milyon 906 bin öğrenci bulunduğu belirtilen raporda, devlet okullarının sayısının azaldığı, özel okulların sayısının ise arttığı ifade edildi. Önceki eğitim öğretim yılında 61 bin 111 olan devlet okulu sayısının bu yıl 59 bin 336’ya düştüğü vurgulandı. Yani yalnızca bir yıl içinde yaklaşık 1775 devlet okulu kapatıldı. Öte yandan, özel okul sayısı 14 bin 352’den 14 bin 700’e yükseldi; bu da yeni açılan 348 özel okulu göstermekte. Okulöncesi eğitimde ise özel okulların oranı yüzde 41 seviyesine ulaştı.

Eğitimin piyasa dinamiklerine kaydığına dikkat çekilen raporda, “Mevcut durum, eğitim arzı dengesinin kamusal kontrol dışında kâr odaklı piyasa dinamiklerine bağlı hale gelme riskini taşımaktadır” denildi.

ÖRGÜN EĞİTİM DIŞINDALAR

Raporda 954 bin 777 öğrencinin örgün eğitim dışında kaldığı kaydedildi. Devlet okuluna kayıtlı öğrenci sayısı 14 milyon 336 bin 143, özel okullara kayıtlı öğrenci sayısı ise 1 milyon 539 bin 579 olarak belirtildi.

Ortaokul seviyesinde de eğitimden kopuşlar gözlemlendi. Yaklaşık 75 bin ortaokul öğrencisinin sistemden koptuğu vurgulanan raporda, bir önceki eğitim öğretim yılındaki 5 milyon 160 bin 544 olan ortaokul öğrenci sayısının, 2025-2026 döneminde 5 milyon 85 bin 890’a gerilediği ifade edildi. Net okullaşma oranı 5 yaşta yüzde 84,3; ilkokulda yüzde 95; ortaokulda yüzde 91,5; ortaöğretimde ise yüzde 88 olarak belirlendi.

Raporda bu oranların ardındaki sınıfsal ve bölgesel eşitsizliklerin derinlemesine incelendiğine dikkat çekildi. Kademe yükseldikçe okullaşma oranındaki düşüş de raporda vurgulandı.

Ayrıca Mesleki Eğitim Merkezleri’ne (MESEM) yönelik de eleştiriler yer aldı. Yaklaşık 20 çocuğun MESEM kapsamında çalışırken yaşamını yitirdiği hatırlatıldı. Milli Eğitim Bakanlığı’nın, gerici vakıf ve derneklerle birlikte Diyanet ile imzaladığı ÇEDES protokollerinin sayısının 672 olduğu kaydedildi.

Deniz Güngör / Birgün