Parası ödenen 6 adet F-35 Türkiye’ye mi Geliyor?
Ankara'da düzenlenen tarihi NATO Zirvesi, Türkiye-ABD ilişkilerinde F-35, CAATSA yaptırımları ve KAAN motoru konularında çok kritik kazanımların kapısını araladı. Dışişleri kaynakları, F-35 programına tam dönüşün ötesinde, Türkiye'nin parasını ödediği ve ABD'de depoda bekletilen 6 uçağın teslimi konusunda somut adımlar atılacağını belirtti.
Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’nde Türkiye, önemli kazanımlar elde etti.
Zirveyle birlikte Ankara ile Washington ilişkilerinde yeni bir sayfa açılırken
ABD Başkanı Donald Trump, F-35 için umut verdi, CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını
açıkladı. Trump ayrıca KAAN motorlarının Türkiye’ye gönderileceğini söyledi.
Dışişleri kaynakları tarihi zirvede yaşanan gelişmeleri Türkiye Gazetesi’nden
Müzeyyen Bıyık’a değerlendirdi.. ABD ile yürütülen askeri diplomasinin en hassas
başlığının F-35 ve S-400 konuları olduğuna dikkat çekti.
Türkiye’nin 2019 yılında Rusya’dan S-400 füzelerini teslim almasının ardından
F-35 programındaki ortaklığının askıya alındığını ve 2021’de tamamen çıkarıldığını
hatırlatan aynı kaynaklar, ABD’deki başkanlık değişiminin ardından iki ülke
arasındaki F-35 trafiğinin son dönemde yeniden ciddi şekilde hızlandığının altını
çizdi.
Mevcut süreçte iki konunun hukuki olarak ayrıştığını ifade eden Dışişleri kaynakları,
şunları kaydetti:
CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ile F-35 sürecinin yeniden başlaması aynı
hukuki işlem değil. Önümüzde farklı formüller var. Türkiye’nin geçmişte parasını
kuruşu kuruşuna ödediği ve şu an ABD’de depoda tutulan altı adet F-35 savaş
uçağının teslim alınması konusunda olumlu ilerlemeler görüyoruz. F-35 programına
tam ortak olarak geri dönmekten farklı olarak, doğrudan bu altı uçağın Türkiye’ye
getirilmesi söz konusu olabilir. İlerleyen günlerde bu konuda somut adımlar
göreceğiz.
CAATSA yasasının mimarı olan Senato Dış İlişkiler Komitesinin kıdemli Demokrat
üyesi Jeanne Shaheen ve beraberindeki senatörlerin Türkiye’ye karşı son dönemde
verdiği sıcak mesajları da değerlendiren bakanlık kaynakları, Washington’daki
havanın ve Kongre üyelerinin tutumunun ABD’deki yönetim değişimiyle birlikte
ele alınması gerektiğine işaret etti. Başkan Donald Trump’ın yaklaşımları ve
yeni dönemin getirdiği siyasi iklim doğrultusunda, Kongre kanadındaki katı fikirlerin
ve pozisyonların da zaman içinde esneyip değişebileceğini aktardı.
Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, ABD Başkanı Trump ile liderler arasındaki
gerginliği Erdoğan’ın nasıl çözdüğünü de anlattı. Buna göre, Trump, İspanya
lideri Sanchez’e “Berbat bir müttefik” diyerek yaptırımla tehdit etti. Sanchez
“Doğu kanadında 3 bin askerimiz var. Savunma harcamasını artırdık” dedi. Erdoğan
destek verince Trump’ın katı tavrı kırıldı. Son dönemde özellikle Trump ile
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni arasında yaşanan gerginliklerin zirveye gölge
düşürebileceği endişesi hakimdi. Ankara’daki zirvede büyük bir gerilim yaşanmadığına
vurgu yapan kaynaklar, kriz çıkmamasının en büyük sebebini Cumhurbaşkanı Erdoğan
ile Trump arasındaki köklü dostluğa bağladı. Trump’ın bütün Avrupalı liderlere
karşı bu defa oldukça temkinli, dengeli ve itidalli bir yaklaşım sergilediği
de dile getirildi.
Türkiye’ye karşı olumsuz tutumuyla bilinen Belçika Savunma Bakanı Theo Francken’ın
yaşadığı büyük diplomatik dönüşümü de değerlendiren Dışişlerinin deneyimli diplomatları,
Francken’ın Göç Bakanlığı döneminde ülkemize karşı oldukça mesafeli ve ön yargılı
bir tutumu olduğunu hatırlattı. Ancak zaman içerisinde geliştirilen yakın diyalog
sayesinde Türkiye’yi çok daha yakından tanıması sağlandı. Türkiye’ye bizzat
gelip buradaki misafirperverliği ve potansiyeli gördükten sonra adeta bir Türk
hayranı haline geldi. Geçmişteki bütün ön yargılarını kırarak şu an en yakın
dostlarımızdan biri oldu.
