Petrol fiyatları fırladı! Gözler akaryakıt fiyatlarında
Hafta sonu ABD ile İran arasında yaşanan askeri çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'nın kapatıldığı iddiaları üzerine Brent petrolün varil fiyatı ilk işlemlerde %5'e yakın primle 79 dolara dayandı. En son 10 Temmuz'da motorine yapılan 3,08 TL'lik zammın ardından, küresel piyasalarda tırmanan petrol fiyatları nedeniyle gözler yeniden benzin ve motorin fiyatlarına çevrildi.
Küresel piyasalarda yeni hafta yüksek tansiyonla başlıyor. ABD ve İran arasında
hafa sonunda yaşanan çatışmalar ve Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nın kapandığını
öne sürmesi, petrolün ateşini yükseltti.
Geçen hafta %4,57 primle 75,22 dolardan kapanış yapan Brent petrolün varil
fiyatı, bugün ilk işlemlerde %5’e yaklaşan primle 79 dolara dayandı.
Bölgeden gelen son haberlere göre; ABD, cumartesi günü 140 hedefi vurduktan
sonra pazar günü de İran’a karşı yeni bir hava saldırısı dalgası başlattı. Saldırılar,
İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen bir konteyner gemisine saldırı iddiasının ardından
gerçekleştirildi.
İran Devlet Haber Ajansı Tasnim’de yer alan bir habere göre ise Tahran yönetimi
pazar günü Ürdün, Kuveyt, Bahreyn ve Umman’daki ABD askeri tesislerine saldırılar
düzenleyerek karşılık verdi .
Bu arada İran devlet medyası, Devrim Muhafızları’nın Hürmüz Boğazı’nı ikinci
bir duyuruya kadar kapattığını ileri sürdü.
Basra Körfezi İdaresi tarafından yapılan açıklamada, “ABD’nin bölgedeki son
hareketleri sebebiyle boğazdan geçişin şu anda mümkün olmadığı, istikrar yeniden
sağlandığında ise izinlerin verileceği” duyuruldu.
Ancak ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) “ABD kuvvetleri, İran’ın tehditlerine
rağmen seyrüsefer özgürlüğünün sağlanması için konuşlandırılmış ve hazır durumdadır.
İran, boğazı kontrol etmiyor. Trafik akıyor.” paylaşımında bulundu.
Bütün bu gelişmeler piyasada tansiyonu yükselterek Brent petrolün varil fiyatının
yeniden 79 dolara yaklaşmasına sebep oldu.
ABD ve İran, 17 Haziran’da imzaladıkları geçici barış anlaşmasının ardından
“Hürmüz Boğazı’nın nasıl yeniden açılacağı” konusunda farklı yaklaşımlarda bulunmuştu.
Bu durum, kritik su yolu üzerindeki “hakimiyet” çekişmesini de beraberinde getirdi.
İran, ticari gemilerin kendi kontrolünde olan kuzey koridorunu kullanmasını
isterken; ABD, kendi denetiminde bulunan güney koridorunun tercih edilmesi halinde
Boğaz’dan geçişlerin sağlanabildiğini ifade ediyor.
Bu arada Orta Doğu sularından geçen sivil gemilere ve rotalara yönelik bilgileri
aktaran Ortak Denizcilik Bilgi Merkezi, Umman sularından geçen güney rotasının
giriş ve çıkış trafiğine açık kaldığını ancak Hürmüz’deki güvenlik durumunun
ciddiyetini koruduğunu, denizcilerin “dikkatli” olması gerektiğini bildirdi.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırmasından önce, dünya petrol arzının
yaklaşık %20’si Hürmüz Boğazı üzerinden geçiyordu. İran’ın mart ayında Hürmüz
Boğazını kapatmasının ardından gemi trafiği durma noktasına geldi. 17 Haziran’daki
anlaşma sonrası önemli ölçüde artan trafiğin, cumartesi günü 9 gemiye kadar
gerilediği de belirtiliyor.
Petrol fiyatlarındaki son hareketlilik üzerine dikkatler iç piyasada da akaryakıt
fiyatlarına çevrildi. Bölgedeki belirsizlikle birlikte petrol fiyatında da yüksek
seyrin devamı halinde, gerilimin akaryakıt fiyatlarına yansıyabileceği belirtiliyor.
Son olarak 10 Temmuz’da motorinin litre fiyatına 3,08 TL zam gelmişti. 13 Temmuz
itibarıyla İstanbul Avrupa yakasında benzinin litresi 62,96 TL’den ve motorinin
litresi de 69,93 TL’den satılıyor.
Ömer Faruk Bingöl
