Kredilerde büyük daralma: İkinci el araç alan senet ve kredi kartına yöneldi
Nisan ve mayıs aylarındaki hareketliliğin ardından haziran ayında ikinci el otomobil satışları aylık bazda yüzde 5 düşerken, araçların satılma süresi ortalama 50 güne yükseldi. Faiz oranlarındaki artış ve bankaların kredi kısıtlamaları nedeniyle bireysel taşıt kredileri hacmi reel olarak yüzde 79,72 küçüldü; tüketici senetli satışlara ve kredi kartı taksitlerine yöneldi.
Quick Finans, SmartIQ işbirliğiyle hazırladığı 2. El Oto Raporu’nun haziran ayına
ilişkin verilerini paylaştı.
Şirketten yapılan açıklamaya göre, sıfır kilometre otomobil ve hafif ticari
araç satışları, haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11,44 daralarak
105 bin 41 seviyesinde gerçekleşti. Söz konusu satışlarda, bir önceki aya göre
yüzde 25,9 artış kaydedildi.
Bu yılın ilk yarısında, önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 8,19 daralarak
558 bin 179 adet satış yapıldı.
İlk 6 ay satış adetleri göz önüne alındığında, önceki yıla göre düşüş olmasına
karşın yıl sonunda 1 milyon adet eşiğinin aşılması öngörülüyor.
Öte yandan, 15 yaş ve 350 bin kilometre sınırına kadar olan 2. el satışlarda,
mayısta Kurban Bayramı nedeniyle öne çekilen taleplerin etkisiyle sıfır kilometre
araca göre nispeten yaşanan talep canlılığı haziranda yerini aylık bazda yüzde
5 daralmaya bıraktı.
Haziranda, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3 daralma görüldü. Distribütörlerin
Genel Güvenlik Yönetmeliği kapsamındaki indirimlerinin yanı sıra 6 ay 6 bin
kilometre sınırının geçen yılki satışların yüzde 10 kotasıyla aşılabilmesine
yönelik yeni kampanyaların, ikinci el araç piyasası üzerindeki baskıyı sürdürmesi
bekleniyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından haftalık yayınlanan kredi faiz
oranlarının (Akım, Haftalık Ortalama) haziran sonu itibarıyla seyri incelendiğinde,
taşıt kredilerinde mayısa göre yıllık bazda yaklaşık yüzde 16,5’lik bir artış
gözlemlenirken söz konusu oranlar ticari kredi faizlerinin altında seyrediyor.
Bireysel taşıt kredileri, 2023’te ulaştığı tepe nokta olan 95 milyon 943 bin
liradan, bu yıl haziranda 43,2 milyon liraya inerek nominal yüzde 54,87, reel
olarak da yüzde 79,72 küçülme kaydetti. Küçülmenin, yılın ilk çeyreğinde yüzde
3,8, ikinci çeyreğinde ise yüzde 2,4 ile devam ettiği tespit edildi.
Söz konusu küçülmenin, uygulanan kredi tutar ve vade sınırlamaları dolayısıyla
talebin öncelikle tasarruf finansman şirketleri olmak üzere, finansal sistem
dışı senetli satış yöntemleriyle kredi kartı taksit uygulamalarına yönelmesinden
kaynaklandığı belirlendi.
İkinci el otomobil pazarında nisan ve mayısta görülen toparlanma eğilimi, haziranda
yerini sınırlı bir geri çekilmeye bıraktı.
Mayısta 344 bin 158 adet olarak gerçekleşen satışlar, haziranda 326 bin 678’e
gerileyerek aylık bazda yaklaşık yüzde 5 düşüş gösterdi. Hazirandaki satışlar,
geçen yılın aynı ayında kaydedilen 337 bin 654’lük seviyenin yaklaşık yüzde
3 altında kaldı.
Haziranda ikinci el otomobil pazarında stokta kalma sürelerinde artış görüldü.
Pazar ortalaması mayısta 48 gün seviyesindeyken, haziranda stokta kalma süresi
50 güne yükseldi. Söz konusu dönemde binek araçlarda da stokta kalma süresi
48’den 50 güne, ticari araçlarda ise 45’ten 47’ye çıktı.
İkinci el hafif ticari araç pazarında mayısta 49 bin 310 olarak gerçekleşen
satışlar, haziranda 45 bin 19 adede gerileyerek, aylık bazda yaklaşık yüzde
9 düşüş gösterdi.
Hazirandaki satışlar, geçen yılın aynı ayında kaydedilen 51 bin 334’lük seviyenin
yaklaşık yüzde 12 altında kaldı.
Öte yandan 15 yaş üstü araç pazarında mayısta 129 bin 223 adet olarak gerçekleşen
satışlar, haziranda 122 bin 256’ya gerileyerek aylık bazda yaklaşık yüzde 5
düşüş gösterdi. Ortalama fiyatlar ise aynı dönemde 414 bin 499 liradan 415 bin
197 liraya çıkarken, stokta kalma süresi mayısta 51 gün seviyesindeyken, haziranda
52 gün oldu.
Ayrıca ikinci el elektrikli araç pazarında yılın ilk yarısında satış adetleri,
geçen yılın aynı dönemine göre belirgin bir artış gösterdi. Geçen yılın ilk
6 ayında 23 bin 459 olarak gerçekleşen satışlar, bu yılın aynı döneminde 40
bin 213 adede ulaşarak yaklaşık yüzde 71 yükseldi.
Aylık bazda bakıldığında ise haziranda satışlar 6 bin 979 seviyesinde gerçekleşti.
Söz konusu rakam, geçen yılın aynı döneminde kaydedilen 4 bin 805 adetlik seviyenin
yaklaşık yüzde 45 üzerinde yer aldı.
