Özel Okul Peşinatları Velileri Zor Durumda Bırakıyor
Özel okullarda yapılan erken kayıtlarla alınan peşinatlara yönelik velilerden gelen itirazlar gündemde. DÜNYA Gazetesi’ne ulaşan veliler, eğitim dönemi başlamadan önce yapılan erken kayıtlarda istenen peşinatların, öğrencinin başka bir okula kaydolması durumunda iade edilmemesinden şikayet ediyor. Türkiye’de eğitim-öğretim sezonunun eylül ayında başladığı, ağustos ayının ise kayıt süreciyle geçtiği biliniyor.
Birçok veli, ocak ayından temmuz ayına kadar olan süreçte, çocukları için mevcut özel okula ya da yeni bir özel okula kayıt yaptırmakta. Bu süreçte, yıllık okul ücretinin yüzde 10-15’i kadar bir peşinat talep ediliyor. Öğrencinin devlet okuluna geçişi veya ailenin şehir değişikliği gibi durumlar haricinde, bu kayıtlara rağmen okula devam edilmemesi halinde ödenen peşinatın sadece yüzde 10’u kadar bir bedel ceza olarak kesilmekte ve geri iade edilmemekte.
Veliler, çok erken yapılan kayıtların avantaj sağlaması yanında, öğrencinin özel durumu veya ailevi nedenlerle okul değiştirme ihtiyacının olabileceğini belirtiyor. Bu sebeple, özel eğitim kurumları yönetmeliğinde düzenlemeler yapılmasını ve ödenen peşinatların belirli bir süre içinde iade edilmesine olanak tanınmasını talep ediyorlar. Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkanı Aydın Ağaoğlu, DÜNYA Gazetesi’ne yaptığı açıklamada, özel okul velilerinin hukuken ‘tüketici’ statüsünde olduğunu vurguladı.
Ağaoğlu, özel okuldan kaydı alınan öğrencilerin yerine yeni öğrenci kaydının yapılması durumunda, okul açısından ‘Sebepsiz Zenginleşme’ olarak kabul edilen bir durum oluştuğunu ifade etti. Örneğin, nisan ayında yapılan bir erken kaydın ardından, öğrencinin haziran veya temmuzda başka bir özel okula geçmesi durumunda, önceden kayıt olduğu okulun eylüle kadar yeni öğrenci alma hakkının bulunduğunu belirtti ve bu durumda ücretin iadesinin gerekli olduğunu kaydetti.
“İstisna sınavla öğrenci alan okullar”
Konu hakkında DÜNYA’ya bilgi veren Av. İbrahim Halil Devecioğlu, 20 Mart 2012’de Resmi Gazete’de yayımlanan ‘Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nde yer alan 56. maddenin, veliler ile özel okullar arasındaki ücret iadesi konusuna açıklık getirdiğini belirtti.
Yönetmeliğin 56. maddesinin 3. fıkrasının a bendi uyarınca, eğitim yılı başlamadan okuldan ayrılanlardan en fazla yıllık öğrenim ücretinin yüzde 10’u kadar kesinti yapılabileceği, geri kalan öğrenim ücretinin tamamının iade edilmesi gerektiği ifade edildi. Ancak, sınavla öğrenci alan resmi okullara kaydolma durumu, bu kuralın önemli bir istisnasını oluşturuyor. Bu durumda, özel okul eğitim bedelinin tamamı, kesinti yapılmaksızın iade edilmelidir.
Eğitim yılı başladıktan sonra okuldan ayrılma durumunda ise yüzde 10’luk kesintiye ek olarak, öğrencinin öğrenim gördüğü günler için hesaplanan bir bedel talep edilebileceği, dolayısıyla bu kesintilerin kurumlar tarafından belirlenen saatlik hesaplamalarla yapılabileceği belirtildi. Yönetmelik gereğince, kurumların ücret iadesinde bu kurallara aykırı olarak daha fazla kesinti yapmaları mümkün değil.
Hangi durumda hakem heyetine başvurulabilir?
Devecioğlu, “56. maddenin 4. fıkrası gereği bedel iadesinin bir ay içinde yapılması zorunludur” bilgisini paylaşarak, eğitim hizmetinin sunulmaması veya sözleşmenin haksız bir şekilde değiştirilmesi gibi haklı fesih durumlarında, ödenen öğrenim bedelinin iade edilmesi gerektiğini vurguladı.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği’ne aykırı yapılan fazla kesinti bedelinin 186 bin Türk lirasını aşmadığı durumlarda velilerin tüketici hakem heyetine başvurabileceği ifade edildi. Başvuru sınırının, haksız şekilde kesilen iade bedeli üzerinden hesaplanması gerektiği belirtildi. Yani tüm sözleşme bedeli değil, yalnızca haksız bir şekilde eksik iade edilen bedel miktarının 186 bin TL’nin altında olması durumunda başvuru yeterli olur. Velilerin ayrıca, anayasal güvence altındaki dilekçe haklarını kullanarak, yönetmeliğe aykırı hareket eden öğretim kurumlarını Milli Eğitim Bakanlığı’na şikayet edebilecekleri hatırlatıldı.
Recep ERÇİN
