Dünya Bankası’ndan gelişmekte olan ülkelere yapay zeka mesajı: Bazı işler değişecek, ancak fırsatlar da oluşacak

“Yapay zeka, insanların sahip olduğu yetenekleri gerçekten tamamlayabilir”

Dünya Bankası Grubu 2026 Dünya Kalkınma Raporu Direktörü Gaurav Nayyar, yapay zekanın gelişmekte olan ülkelerin kapasite eksikliklerini gidermede tamamlayıcı bir rol üstlenebileceğini belirterek “Gelişmekte olan ülkeler yapay zekanın getirecekleri konusunda iyimser olmalı.” dedi.

Dünya Bankası Grubunun “2026 Dünya Kalkınma Raporu: Yapay Zekanın Vaadi” başlıklı çalışması, gelişmekte olan ülkeler için tarihi fırsata dikkati çekti.

Yapay zekanın gelişmekte olan ülkeler üzerindeki etkilerine ilişkin ilk kapsamlı değerlendirme niteliğindeki rapor, gelişmekte olan ülkelerin enerji, internet bağlantısı, yetkinlik ve kurumsal altyapı eksikliklerini hızla gidermesi halinde, normalde 100 yıl sürecek kalkınma hamlelerini yapay zeka sayesinde 10 yıla sığdırabileceklerini ortaya koydu.

Raporda, yüksek gelirli ülkelerdeki işlerin üretken yapay zeka nedeniyle otomasyon riskiyle karşılaşma olasılığının, düşük ve orta gelirli ülkelere kıyasla üç kattan fazla olduğu vurgulanırken yapay zekanın iş üretkenliğini anlamlı ölçüde artırma potansiyeline ilişkin oranların gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde birbirine oldukça yakın seyrettiğinin altı çizildi.

Yapay zekanın sunduğu fırsatların yanı sıra gelişmekte olan ülkelere yönelik önemli uyarıların da yer aldığı raporda, gelişmekte olan ekonomilerin son 30 yılın en zayıf ortalama büyüme performansını sergilediği, birçok gelişmekte olan ülkenin halen enerji, internet erişimi, veri, yetkinlik ve kurumsal altyapı açısından önemli eksiklikler yaşadığı kaydedildi.

Raporda, gerekli adımların atılmaması halinde yapay zekanın ülkeler arasındaki kalkınma farkını ve ülke içi eşitsizlikleri artırabileceği, piyasa gücünü belirli aktörlerde yoğunlaştırabileceği, kamu kurumlarına duyulan güveni zayıflatabileceği, ayrıca güvenlik, haklar ve toplumsal uyum açısından yeni riskler oluşturabileceği uyarısında bulunuldu.

AA muhabirinin rapora ilişkin sorularını yanıtlayan Dünya Bankası Grubu 2026 Dünya Kalkınma Raporu Direktörü Gaurav Nayyar, yapay zeka tartışmalarının genellikle olası istihdam kayıpları üzerinden yürütüldüğünü ancak gelişmekte olan ekonomilerdeki gerçekliğin çok daha farklı bir tabloya işaret ettiğini söyledi.

Gelişmekte olan ülkelerde istihdamın zihinsel işlerden ziyade fiziki emeğe dayandığını belirten Nayyar, yapay zekanın mevcut eksiklikleri kapatmada tamamlayıcı bir rol üstlenebileceğini vurguladı.

Nayyar, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Yapay zeka, insanların sahip olduğu yetenekleri gerçekten tamamlayabilir ve onlara normalde kolayca erişemeyecekleri uzmanlıkları sağlayabilir. Dolayısıyla bu raporun temel mesajı, ‘gelişmekte olan ülkeler yapay zekanın getirecekleri konusunda iyimser olmalıdır’. Ancak elbette bu hazırlık gerektiriyor. Doğru türde temel unsurlara ve tamamlayıcı faktörlere yatırım yapılmasını gerektiriyor ve bunlar nispeten hızlı bir şekilde yerine getirilirse, yapay zekanın faydaları gelişmekte olan ülkelerde daha hızlı artmaya başlayacaktır.”