Yükseköğretim Affı: Öğrencilere Yeniden Şans!

“Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, öğrenci affı ve yükseköğretime dair düzenlemeleri kapsayarak Resmi Gazete’de yayımlandı ve yürürlüğe girdi.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), kanunun ayrıntılarına yönelik yaptığı yazılı açıklamada, düzenlemenin yükseköğretim kurumlarında çeşitli sebeplerle öğrencilik hakkını kaybeden bireylere yeniden öğrenime dönme fırsatı sunduğunu duyurdu.

Bu çerçevede, hazırlık, intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü öğrenim süreçlerini kapsayan düzenleme, kanunda belirtilen istisnalar hariç, kendi isteğiyle ilişiğini kesen öğrencileri de kapsıyor.

Düzenlemeye göre, istisna olarak belirtilen durumlar dışında, kendi isteğiyle ilişiği kesilen öğrenciler dahil tüm ilişiği kesilenler, her ne sebeple olursa olsun yeniden üniversiteye dönebilir. Ayrıca, bir yükseköğretim programını kazanmış ancak kayıt yaptırmamış olanlar da bu haktan faydalanabilecek.

Başvurular için 4 aylık süre

Öğrencilere, kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 4 ay içinde başvuru yapmaları gerekmektedir. Başvurular, öğrencinin daha önce ilişiğinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandığı yükseköğretim kurumuna iletilecek. Bu düzenlemeden yararlanan öğrenciler, 2026-2027 eğitim döneminde öğrenimlerine başlayabilecek.

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini icra eden bireyler de bu düzenlemeden yararlanma hakkına sahip. Söz konusu kişilerin, terhis sonrası 2 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları zorunludur.

Yeniden öğrenime başlayanların askerlik ertelemeleri ise 7179 sayılı Askeralma Kanunu hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilecek.

Yatay geçiş ve açıköğretim imkanları

Düzenleme, yeniden öğrenci statüsü kazananlara belirli şartlar sağlandığında yatay geçiş imkanı da getiriyor. Öğrenciler, ÖSYS/YKS puanlarının giriş yılı itibarıyla aynı veya farklı bir diploma programının aynı türden taban puanına sahip olması durumunda bu programlardan birine yatay geçiş başvurusunda bulunabilecek.

Farklı bir programdan yatay geçiş yapacak öğrenci sayıları, kayıtlı öğrenci sayısı ve üniversitenin fiziksel koşulları dikkate alınarak belirlenecek.

Bu düzenlemeden faydalanarak bir yükseköğretim kurumunda öğrenci statüsü kazananlar, başvuruda bulunmaları halinde Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açıköğretim programlarına yatay geçiş yapabilecek. Bu geçişin usul ve esasları ise YÖK tarafından belirlenecek.

Bazı suçlar kapsam dışı kalacak

Geniş bir öğrenci kitlesine kapsamlı bir yeniden öğrenim hakkı tanıyan bu düzenleme, bazı istisnaları da içermektedir. Terör suçu, kasten öldürme, işkence, cinsel saldırı, çocukları cinsel istismara maruz bırakma veya uyuşturucu ve uyarıcı madde imal ve ticareti gibi suçlardan mahkum olanlar bu haktan yararlanamayacak.

Ayrıca, sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında tanımlanan suçlardan ceza alanlar da kapsam dışı tutulacak.

Güvenlik akademileri kapsamda yok

Anayasa’nın 132. maddesi doğrultusunda özel kanun hükümlerine tabi olan Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile bunlara bağlı eğitim kurumları, Milli Savunma Üniversitesi (MSÜ) kapsam dışı kalacak. Ayrıca, bu kurumlarda okurken ilişiği kesilen öğrencilerle ilgili düzenleme hükümleri de uygulanmayacak.

Azami öğrenim süresini dolduran son sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı

Kanunla, öğrenci affı dışında 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda önemli bir değişiklik de gerçekleştirildi. Buna göre, azami öğrenim süresi sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için intörn eğitimi dönemi hariç son sınıfta bulunan öğrencilere, başarısız oldukları veya alamadıkları tüm dersler için iki ek sınav/tekrar hakkı tanınacak.

Teorik derslerden başarılı olmuş ancak uygulamalı eğitime ya da intörn eğitimine başlamamış veya eğitimini tamamlayamamış öğrencilere de uygulamalı/intörn eğitimlerini tamamlama imkanı sunulacak. Ancak, azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı verilmeyecek. Bu düzenlemelere ilişkin uygulama esasları YÖK tarafından belirlenecek.

“Hayallerin yarım kalmaması önemli”

YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, yaptığı açıklamada, ilgili kanunun yükseköğretimde kapsamlı bir öğrenci affı düzenlemesini hayata geçirdiğini belirtti.

Özvar, hazırlık ve intibak dahil olmak üzere yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen ve bir programı kazanıp kayıt yaptıramayan gençlerin, belirtilen şartlar dahilinde yükseköğretime dönüş fırsatı bulacaklarını ifade etti. Ayrıca, düzenlemeden yararlanmak isteyen öğrencilerin dört ay içinde başvuru yaparak 2026-2027 akademik yılına yeniden başlayabileceklerini vurguladı.

Düzenlemenin yükseköğretimle ilişkisi kesilen öğrenciler için büyük bir fırsat sunduğunu ve eğitim yolculuklarının beklenmedik sebeplerle kesintiye uğrayabileceğini dile getiren Özvar, “Hiçbir gencimizin hayalinin yarım kalmasını istemiyoruz. Öğrencilerimizi yeniden üniversitelerimizde görmekten mutluluk duyacağız. Hayırlı olsun.” şeklinde konuştu.