Teklif Meclis’te: Airbnb ve Booking gibi platformlara izin şartı

AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan Yabancı Dijital Konaklama Platformları
Kanunu Teklifi, TBMM Başkanlığına sunuldu.

Teklif, yabancı dijital konaklama platformlarının elektronik ticaret ortamı
üzerinden yurt içinde gerçekleştirilen faaliyetlerine ilişkin usul ve esasların
belirlenmesini amaçlıyor, bu platformların elektronik ticaret ortamı üzerinden
yurt içinde faaliyette bulunabilmesine ilişkin koşulları, yükümlülükleri ve
uygulanacak yaptırımları kapsıyor.

“Aracı hizmet sağlayıcı” başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin
yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek ve tüzel kişiler, “Bakanlık”
Kültür ve Turizm Bakanlığı, “Hizmet sağlayıcı” elektronik ticaret
faaliyetinde bulunan gerçek ya da tüzel kişiler, “İzin belgesi” yabancı
dijital konaklama platformlarının elektronik ticaret ortamı üzerinden yurt içinde
faaliyette bulunabilmesi için Bakanlık tarafından düzenlenen izin belgesi, “Yabancı
dijital konaklama platformu” ise elektronik ticaret ortamı üzerinden düzenleme
kapsamında yurt içinde faaliyette bulunan yurt dışında yerleşik hizmet sağlayıcı
ve aracı hizmet sağlayıcı olarak tanımlanıyor.

Teklifle yabancı dijital konaklama platformlarının faaliyet gösterilebilmesi
için Bakanlıktan izin belgesi alması zorunlu olacak. İzin belgesi alarak faaliyette
bulunan yabancı dijital konaklama platformlarının düzenleme kapsamındaki faaliyetleri
için başkaca bir işletme/izin belgesi aranmayacak.

Belge ücreti 5 milyon TL olacak ve bu tutar her takvim yılı başından geçerli
olmak üzere her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu’nun ilgili
hükmü uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak
uygulanacak. Cumhurbaşkanı bu tutarı 2 katına kadar artırmaya veya yarısına
kadar indirmeye yetkili olacak. Belge ücreti Bakanlık döner sermaye hesabına
yatırılacak.

İzin belgesinin geçerlilik süresi 2 yıl olacak ve devredilemeyecek.

İzin belgesi alabilmek için dijital hizmet vergisi mükellefi olunması, vergi
dairelerine borcunun bulunmaması, yurt içinde tebligata esas bir irtibat adresi
ve sorumlu bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya bir tüzel kişinin gösterilmesi,
sorumlu gerçek veya tüzel kişiler için Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS)
adresinin bildirilmesi, belge ücretinin yatırılmış olması gerekecek.

Yabancı dijital konaklama platformları adli veya idari makamlarca gönderilecek
tebligat, bildirim veya taleplerin gereğinin yerine getirilmesi ve kişiler tarafından
bu düzenleme ve diğer kanunlar kapsamında yapılacak başvuruların cevaplandırılması
ve diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesini temin için yetkili en az bir kişiyi
Türkiye’de temsilci olarak belirleyecek, bu kişinin iletişim bilgilerine kolayca
görülebilecek ve doğrudan erişilebilecek şekilde faaliyetini yürüttüğü elektronik
ticaret ortamında yer verecek ve Bakanlığa bildirecek. Temsilcinin tüzel kişi
olması halinde tüzel kişiliğin Türk Ticaret Kanunu’na göre sermaye şirketi türünde
kurulmuş olması, şirketi temsile yetkili kişilerden en az birinin Türk vatandaşı
ve Türkiye’de mukim olması zorunlu olacak. Temsilcinin gerçek kişi olması halinde
ise bu kişinin Türk vatandaşı ve Türkiye’de mukim olması gerekecek.

Yabancı dijital konaklama platformunun finansal muhasebe açısından konsolide
bir grubun üyesi olması halinde müstakil olarak faaliyette bulunacak her bir
platform için ayrı belge düzenlenecek. Bu şekilde belgelendirme işlemlerinde
aynı tebligat adresi ve sorumlu kişi üzerinden işlem yürütülebilecek.

Yabancı dijital konaklama platformları Bakanlıktan turizm belgeli konaklama
işletmeleri ile Bakanlıktan izin belgeli turizm amaçlı kiralanan konutların
elektronik ticaretini ve elektronik yolla gerçekleştirilen uçak bileti satışlarını
doğrudan gerçekleştirebilecek.

Yabancı dijital konaklama platformları, düzenleme gereğince doğrudan gerçekleştirme
hakkına sahip oldukları faaliyetler dışında münhasıran seyahat acentaları tarafından
sunulan hizmetlerin ticaretini Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği
Kanunu kapsamında işletme belgesine haiz seyahat acentaları aracılığı ile araç
kiralama hizmetlerini ise bu amaçla Ticaret Bakanlığınca yetkilendirilmiş işletmeler
aracılığı ile yapabilecek.

Yabancı dijital konaklama platformlarının Bakanlıktan turizm belgeli konaklama
işletmeleri ile Bakanlıktan izin belgeli turizm amaçlı kiralanan konutların
elektronik ticaretini ve elektronik yolla gerçekleştirilen uçak bileti satışlarını
doğrudan gerçekleştirebilmesine yönelik hüküm kapsamında doğrudan yabancı dijital
konaklama platformları tarafından ulaştırma, konaklama ve bunlara bağlı olmayan
hizmetlerden en az ikisinin birlikte yapıldığı satışlar paket tur kapsamında
değerlendirilmeyecek.

Kanun teklifinde açıkça belirtilenlerle bağlantılı ve bunların tamamlayıcısı
niteliğindeki turizm faaliyetlerinden izin verilebilecekleri belirlemeye Bakanlık
yetkili olacak.

İzin belgesi kapsamında yer alan faaliyetlerden kaynaklı uyuşmazlıklarda münhasıran
Türk hukuku uygulanacak ve Türk mahkemeleri münhasıran yetkili olacak.

Düzenleme uyarınca yetkilendirilen ve münhasıran yetkilendirildikleri konularda
faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformları, Elektronik Ticaretin
Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı
veya elektronik ticaret hizmet sağlayıcı kabul edilmeyecek.

Kanun teklifiyle yabancı dijital konaklama platformlarının yükümlülükleri de
belirleniyor.

Buna göre, yabancı dijital konaklama platformları izin belgesi kapsamı dışında
faaliyette bulunamayacak, başka ürünlerin satış ve pazarlamasını gerçekleştiremeyecek.
İzin belgesi kapsamındaki faaliyetlerini yalnızca bu faaliyetler için kullanacağı
elektronik ticaret ortamı üzerinden gerçekleştirmek zorunda olacak.

İzin belgesine esas bilgi ve belgelerde meydana gelen değişiklikleri 15 gün
içerisinde Bakanlığa bildirecek. Bakanlıkça istenilen bilgi ve belgeleri 15
gün içinde göndermeleri gerekecek. Talep edilmesi ve talebin uygun görülmesi
halinde Bakanlıkça 15 gün ek süre verilecek.

Konaklama işletmeleri ve turizm amaçlı kiralanan konutların elektronik ticareti
ve tanıtımında belge numaralarını Bakanlıkça belirlenen usule uygun şekilde
doğrulayarak faaliyetlerinde bu belge numaralarına yer vermek zorunda olacak,
herhangi bir hizmet verilmediği veya verilen hizmetin türü ve hizmet bedelinin
tutar ya da oranı aracılık sözleşmesinde belirtilmediği hallerde faaliyete konu
hizmeti verenden bedel alamayacak.

Aracılık sözleşmesinde herhangi bir nesnel ölçüte yer verilmediği halde ya
da kamu kurumlarına veya adli mercilere başvuruda bulunulduğu gerekçesiyle faaliyete
konu hizmeti vereni sıralama ya da tavsiye sisteminde geriye düşüremeyecek,
hizmeti kısıtlayamayacak, askıya alamayacak veya sonlandıramayacak.

Faaliyete konu hizmeti verenlerin ticari ilişkilerini, alternatif kanallardan
aynı ya da farklı fiyattan mal veya hizmet sunmasını ya da reklam yapmasını
kısıtlayamayacak, kendisinden veya herhangi bir kişiden mal veya hizmet teminine
satış fiyatında tek taraflı değişiklik yapılması dahil olmak üzere, faaliyete
konu hizmeti verenleri kampanyalı hizmet satışına zorlayamayacak. Bunlara imkan
sağlayan herhangi bir hükme aracılık sözleşmesinde yer veremeyecek.

Yabancı dijital konaklama platformları tarafından hizmete konu satış bedeli
üzerinden alınacak tutar her ne ad altında olursa olsun yüzde 17’yi geçemeyecek.
Yabancı dijital konaklama platformlarının hizmete konu satış bedeli üzerinden
aldıkları tutar, katma değer vergisi hariç tutar üzerinden hesaplanacak.

AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan ve TBMM Başkanlığına sunulan Yabancı
Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi ile yabancı dijital konaklama
platformlarına, kendilerine getirilen yükümlülüklere uymadığı hallerde Kültür
ve Turizm Bakanlığınca uygulanacak yaptırım ve cezalara ilişkin düzenleme yapılıyor.

Buna göre, Seyahat Acentaları Kanunu kapsamında işletme belgesini haiz seyahat
acentaları aracılığı ile sunulması zorunlu hizmetler ile Ticaret Bakanlığınca
yetkilendirilmiş işletmeler aracılığıyla sunulması gereken araç kiralama hizmetlerinin
yetki veya işletme belgesini haiz olmayan işletmeler vasıtasıyla gerçekleştirildiğinin
tespiti halinde 200 bin lira idari para cezası verilecek.

Yabancı dijital konaklama platformları izin belgesine esas bilgi ve belgelerde
meydana gelen değişiklikleri 15 gün içerisinde Bakanlığa bildirmemesi halinde
200 bin lira idari para cezası kesilerek aykırılığın giderilmesi için 15 gün
süre verilecek. Aykırılığın bu süre içerisinde giderilmemesi veya aynı takvim
yılı içerisinde ikinci defa tespiti halinde idari para cezası yüzde 50 artırılarak
uygulanacak. Aykırılığın aynı takvim yılı içerisinde üçüncü defa tespiti halinde,
ayrıca süre verilmeksizin izin belgesi iptal edilecek.

Söz konusu platformların ilgili değişiklikleri belirtilen süre içerisinde Bakanlığa
bildirmemesi veya Bakanlıkça istenilen bilgi ve belgeleri belirlenen süre içinde
göndermediğinin tespit edilmesi halinde 200 bin lira idari para cezası verilecek.
Bu idari para cezasının tebliğinden itibaren 15 gün içinde yükümlülüğün yerine
getirilmemesi halinde izin belgesi iptal edilecek.

Bu platformların konaklama işletmeleri ve turizm amaçlı kiralanan konutların
elektronik ticareti ve tanıtımında belge numaralarına yer vermediğinin tespiti
halinde belgesiz konaklama işletmeleri için Turizmi Teşvik Kanunu’nun ilgili
hükmü, belgesiz turizm amaçlı kiralanan konutlar için Konutların Turizm Amaçlı
Kiralanmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un ilgili
hükmü uygulanacak.

Yabancı dijital konaklama platformlarının, herhangi bir hizmet verilmediği
veya verilen hizmetin türü ve hizmet bedelinin tutar ya da oranı aracılık sözleşmesinde
belirtilmediği hallerde faaliyete konu hizmeti verenden bedel alınmamasına aykırı
hareket edildiğinin tespiti halinde, haksız olarak alınan bedelin 10 katı tutarında
idari para cezası verilecek.

Yabancı dijital konaklama platformlarının, aracılık sözleşmesinde herhangi
bir nesnel ölçüte yer verilmediği halde ya da kamu kurumlarına veya adli mercilere
başvuruda bulunulduğu gerekçesiyle faaliyete konu hizmeti vereni sıralama ya
da tavsiye sisteminde geriye düşürmemesi, hizmeti kısıtlamaması, askıya almaması
veya sonlandırmamasına yönelik hükme aykırı hareket edildiğinin tespiti halinde
500 bin lira idari para cezası verilecek.

Faaliyete konu hizmeti verenlerin ticari ilişkilerini, alternatif kanallardan
aynı ya da farklı fiyattan mal veya hizmet sunmasını ya da reklam yapmasını
kısıtlamama, kendisinden veya herhangi bir kişiden mal veya hizmet teminine
satış fiyatında tek taraflı değişiklik yapılması dahil olmak üzere, faaliyete
konu hizmeti verenleri kampanyalı hizmet satışına zorlamama, bunlara imkan sağlayan
herhangi bir hükme aracılık sözleşmesinde yer vermeme hükmüne aykırı hareket
edildiğinin tespiti halinde de 500 bin lira idari para cezası kesilecek. Aykırılığın,
aynı takvim yılı içerisinde 2’nci defa tespiti halinde idari para cezası yüzde
50 artırılarak uygulanacak, aynı sürede 3’üncü defa tespiti halinde izin belgesi
iptal edilecek.

Yabancı dijital konaklama platformlarınca hizmete konu satış bedeli üzerinden
alınacak tutarın yüzde 17’yi geçtiğinin tespiti halinde haksız olarak alınan
bedelin 10 katı tutarında idari para cezası verilecek. Aykırılığın, aynı takvim
yılı içerisinde 2’nci defa tespiti halinde idari para cezası yüzde 50 artırılarak
uygulanacak, aynı zaman diliminde 3’üncü defa tespiti halinde izin belgesi iptal
edilecek.

Müşteriye verilmesi taahhüt edilen hizmetin eksik verilmesi ya da hiç verilmemesi
halinde her bir sözleşme başına 50 bin liradan 100 bin liraya kadar idari para
cezası verilecek.

Düzenlemeye göre belirlenen idari para cezaları ile teklifin uygulanmasından
kaynaklanan uyuşmazlıklara ilişkin mahkemelerce verilen kararlar ve kararların
icrasından doğan yükümlülüklerin yerine getirilmediğinin Bakanlığa bildirilmesi
halinde Bakanlıkça yükümlülüklerin yerine getirilmesi için yabancı dijital konaklama
platformuna 30 gün süre tanınacak. Bu süre sonunda yükümlülüklerin yerine getirilmemesi
halinde izin belgesi iptal edilecek.

Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun’a göre yatırılması
gereken turizm payının aynı Kanun’a göre belirlenen usul ve esaslara uygun olarak
süresinde yatırılmaması halinde yabancı dijital konaklama platformuna bunun
için 15 gün süre verilecek. Süre sonunda bu tutarın yatırılmaması halinde izin
belgesi iptal edilecek.

Yabancı dijital konaklama platformlarının, düzenleme kapsamındaki faaliyetlerin
yürütülmesinde Bakanlıkça belirlenen donanım, program ve yazılımları kullanmak
ve işler halde bulundurmak zorunluluğuna uymamaları halinde 500 bin lira idari
para cezası uygulanacak.

Ülke yararına aykırı, kamu güvenini sarsıcı ve ülke turizmini baltalayıcı faaliyetlerde
bulunulması halinde izin belgesi iptal edilecek. İzin belgesi iptal edilen yabancı
dijital konaklama platformları 6 ay süreyle yeni belge talebinde bulunamayacak.

Bakanlıktan izin belgesi almaksızın yurt içinde faaliyette bulunduğu tespit
edilenlerle izin belgesi iptal edilen veya izin belgesi süresi sona eren yabancı
dijital konaklama platformları için Bakanlıkça erişimin engellenmesine karar
verilecek ve bu karar uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilecek.
Erişim engelleme kararları 24 saat içinde sulh ceza hakiminin onayına sunulacak.
Hakim, kararını 48 saat içinde açıklayacak, aksi halde karar kendiliğinden kalkacak.
Sulh ceza hakimliğince verilen karara karşı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine
göre itiraz edilebilecek.

İdari yaptırımlar Bakanlıkça uygulanacak.

Düzenlemenin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri ve uygulamaya ilişkin
aksaklıkları gidermeye, uygulama birliğini sağlayacak gerekli düzenlemeleri
yapmaya, kanun teklifinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye
Bakanlık yetkili olacak.

Teklifle Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun’daki turizm
payına yönelik düzenleme yapılıyor. Buna göre, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme
Ajansı yabancı dijital konaklama platformlarından on binde 7,5 oranında turizm
payı alacak. Bu payın hesabında dijital hizmet vergisinin matrahı esas alınacak.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte elektronik ticaret ortamı üzerinden
yurt içinde faaliyette bulunan yabancı dijital konaklama platformlarınca, hükmün
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içinde izin belgesi almak üzere Bakanlığa
başvurulması zorunlu olacak. Bu yükümlülüğe uymayan veya başvurusu kabul edilmeyenler
hakkında Bakanlıktan izin belgesi almaksızın yurt içinde faaliyette bulunduğu
tespit edilenler ile izin belgesi iptal edilen veya izin belgesi süresi sona
eren yabancı dijital konaklama platformlarına yönelik idari yaptırım hükmü uygulanacak.