Sınıf Disiplini Krizi: Öğretmenler Meslekten Ayrılıyor
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından yayımlanan Uluslararası Öğretme ve Öğrenme Araştırması (TALIS 2024), eğitim alanındaki önemli bir sorunu gözler önüne serdi. Küresel çapta gerçekleştirilen araştırmaya göre, sınıflarda meydana gelen disiplinsizlik, öğrencilerden gelen sözlü taciz ve yıldırma tutumları, öğretmenlerin mesleği bırakma kararlarını doğrudan etkiliyor. Araştırma verilerine göre, sınıf içinde sürekli olarak sözlü tacize ve yıldırmaya uğrayan bir öğretmenin, önümüzdeki 5 yıl içinde mesleği bırakma olasılığı OECD genelinde 2 kat artış gösteriyor. Dikkat çeken bulgulardan biri, Türkiye’nin bu konudaki durumu oldu. Türkiye, yaklaşık 2.1 olan OECD ortalamasını önemli ölçüde aşarak dikkat çekiyor.
Türkiye’deki ortaokul öğretmenlerinin, öğrenci kaynaklı disiplin sorunları ve sözlü şiddetle karşılaştıklarında mesleği bırakma eğilimlerinin 2.5 katından fazla arttığı ortaya konulmuş durumda. Bu durum, sınıf içinde yaşanan huzursuzluğun öğretmenler için sadece günlük bir ders stresinden ibaret olmadığını, aynı zamanda mesleki bağlılık ve öğretmenin sistemde kalma isteğini doğrudan etkileyen ciddi bir sorun haline geldiğini ortaya koymakta.
BARDAĞI TAŞIRAN SON DAMLA
Eğitimci Onur Soğuk, TALIS 2024 verilerinin sahadaki gerçekleri doğruladığını belirterek, eğitim sisteminin en büyük problemlerinden birinin öğretmenleri sınıfta tutabilmek olduğunu ifade etti. Soğuk, öğretmenlerin en sık şikayet ettiği konuların başında sınıf içindeki saygısızlık ve disiplinsizliğin geldiğini vurguladı. “Raporun dikkat çektiği bu 2.5 katlık risk oranı sürpriz değil,” diyen Soğuk, ekonomik ve manevi açıdan zorlanan bir öğretmenin, sınıfta otoriteyi tanımayan ve kendisine sözlü tacizde bulunan öğrencilerle karşılaştığında tükenmişlik hissi yaşadığını belirtti. Eskiden toplumda yaygın olan “Eti senin, kemiği benim” anlayışının yerini, sınıftaki otorite kaybı ve saygısızlık anlayışının aldığına dikkat çekti. Soğuk, “Sınıftaki bu güvenlik ve disiplin sorunu, öğretmen için mesleği bırakma kararı vermesinin son damlası haline geliyor,” dedi.
ÖĞRETMENİ KORUYAN MEKANİZMA
Sınıflardaki disiplin krizinin çözümü için acil önlemler alınması gerektiğinin altını çizen Soğuk, yalnızca müfredat ve sistem değişikliklerinin yeterli olmayacağını ifade etti. “Sınıfın kapısını kapattığında kendini güvende hissetmeyen, arkasında idarenin ve yasaların desteğini bulamayan bir öğretmenden verim alamazsınız,” diyen Soğuk, öğretmeni veli ve öğrenci karşısında yalnız bırakan, akran zorbalığını veya öğretmene yönelik yıldırmayı göz ardı eden yaklaşımlardan vazgeçilmesi gerektiğini belirtti. “Sınıfta otoriteyi ve huzuru yeniden tesis etmeden, öğretmeni koruyan mekanizmaları devreye sokmadan eğitimde niteliği artırmak mümkün değildir,” değerlendirmesinde bulundu. Uzmanlar, öğretmen açığının çözümünün yalnızca yeni atamalarla sınırlı kalamayacağını, mevcut öğretmenlerin sistemde kalmasını sağlamak için okul ikliminin, idari destek mekanizmalarının ve öğretmenlerin özlük haklarının acilen iyileştirilmesi gerektiğini savunuyor.
Mahmut ÖZAY
