TCMB Başkanı Karahan açıkladı: Enflasyon hedefi neden şaştı?
2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) açıklandı. Programda, 2026
yılında yüzde 3,3 olarak gerçekleşmesi beklenen ekonomik büyümenin 2027’de yüzde
4,2’ye, 2028’de yüzde 4,6’ya ve 2029’da yüzde 5’e yükselmesi öngörüldü.
Enflasyonun ise 2026 sonunda yüzde 28,4 seviyesinde gerçekleşmesinin ardından
2027’de yüzde 22’ye, 2028’de yüzde 13,5’e ve 2029’da yüzde 9’a gerileyerek yeniden
tek haneye inmesi hedeflendi.
Programın açıklanmasının ardından gazetecilerin enflasyon tahminlerinin neden
yukarı yönlü revize edildiği ve enflasyonla mücadelenin neden uzun sürdüğüne
ilişkin sorularını yanıtlayan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı
Fatih Karahan, revizyonun gerekçelerini anlattı.
Merkez Bankası’nın enflasyon raporunda 2026 yıl sonu tahminini güncellerken
2027 ve sonrasına ilişkin sürecin OVP döneminde ele alınacağını daha önce duyurduklarını
hatırlatan Karahan, “Bugün yapılan revizyon da aslında bunun bir yansıması”
dedi.
Merkez Bankası ile OVP hedefleri arasındaki farklılığa ilişkin soruya da yanıt
veren Karahan, “Bugün açıklanan hedefler birlikte belirlenmiş hedefler.
Dolayısıyla aslında eşgüdümün bundan sonraki süreçte, özellikle yönlendirilen
fiyatlarda, daha güçlü olacağı mesajını da içeriyor” diye konuştu.
Enflasyon tahminlerindeki yukarı yönlü revizyonun nedenlerinden birinin geçmiş
dönem gerçekleşmeleri olduğunu belirten Karahan, “Bir yıl içinde enflasyon
gerçekleşmesi hedefin üzerinde olduğunda bunun önümüzdeki yıl ve bundan sonraki
yıllarda da bir miktar sarkan etkisi oluyor. Dolayısıyla revizyonun bir kısmı
bunu yansıtıyor” ifadelerini kullandı.
Revizyonun diğer bölümünde küresel gelişmelerin etkili olduğuna dikkat çeken
Karahan, son yıllarda arz şoklarının hem daha sık hem de daha büyük boyutlarda
görüldüğünü söyledi.
Pandemiyle başlayan sürecin tedarik zincirinde yaşanan sıkıntılar, ticaret
savaşları ve fiziki savaşlarla devam ettiğini belirten Karahan, “Bunların
enflasyon dinamiğine ciddi etkileri oluyor” dedi.
Savaşın Türkiye’deki enflasyona etkisine ilişkin hesaplamalarını da paylaşan
Karahan, “Nitekim bu yıl da bu etkinin 7 puana yakın olduğunu hesaplıyoruz”
diye konuştu.
Söz konusu etkinin yalnızca enerji fiyatlarındaki artıştan ibaret olmadığını
vurgulayan Karahan, “Doğrudan etkiler var; enerji maliyetlerinin artmasından
kaynaklanan etkiler. Ancak artan enerji maliyetlerinin dışında bunun ulaştırma
hizmetlerine yansıyan etkileri, ulaştırma hizmetlerinin gıdadan birçok ürüne
yansıyan etkileri söz konusu” ifadelerini kullandı.
Savaşın gübre gibi tarımsal girdilerde de yukarı yönlü fiyat baskısı yarattığını
belirten Karahan, temel mallar, dayanıklı tüketim malları, petrokimya ve kimyaya
bağlı ürünlerde de yansımaların görüldüğünü kaydetti.
Karahan, “Bütün bunları genel olarak değerlendirdiğimizde 7 puana yaklaşan
bir etki görüyoruz” dedi.
Enflasyon tahminindeki değişikliğin ciddi olduğunu ancak görünüm açısından
karamsarlığa neden olmaması gerektiğini belirten Karahan, “Ciddi bir revizyon
ama enflasyon görünümünde karamsarlığa sebep olacak bir revizyon olarak değerlendirmiyoruz”
diye konuştu.
Savaşın birçok olumsuz etkisine rağmen para politikasının etkileyebildiği alanlarda
olumlu veriler görüldüğünü söyleyen Karahan, emtia fiyatları ve kurdaki gelişmelerin
temel enflasyona yansımasının daha düşük kaldığına işaret etti.
Karahan, bunun talepteki dengelenmeyle uyumlu olduğunu belirterek para politikasının
etki alanındaki ürünlerde başarılı sonuçlar görüldüğünü ifade etti.
Hizmet enflasyonunda katılığın sürdüğünü belirten Karahan, kira ve eğitim gibi
enflasyon ataletinin yüksek olduğu kalemlerde önceki yıllara kıyasla daha olumlu
bir görünüm bulunduğunu söyledi.
Hizmet enflasyonundaki yatay görünümün özellikle ulaştırma ve haberleşme kalemlerinden
kaynaklandığını kaydeden Karahan, ulaştırma tarafındaki gelişmelerde savaşın
etkisinin belirgin olduğunu ifade etti.
Bu yıl enflasyon hedefindeki temel sapmanın nedenini de açıklayan Karahan,
“Dolayısıyla aslında bu seneki temel sapmanın sebebi, savaşın hem beklenenden
daha şiddetli gerçekleşmiş olması hem de sürecin hala devam ediyor olması”
ifadelerini kullandı.
