Bahçeli’nin Çağrısı İktidarı Tartıştırdı!
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin seçim ve siyasi partiler yasalarının gözden geçirilmesi yönündeki çağrısı, iktidar grubunda yeni bir tartışma dalgası yaratmış durumda.
AK Parti’nin bu konudaki değişiklik önerilerinin bir süredir gündemde olduğu ancak somut bir teklif taslağının henüz ortaya çıkmadığı ifade ediliyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin yeni yasama dönemine girmesi ile birlikte, 2028 seçimleri için hazırlıkların hızlanmasının beklendiği de belirtildi.
Seçim sisteminin yanı sıra siyasi partilere ilişkin düzenlemelerin de gündeme gelmesi, yeni dönemin öne çıkan konularından biri olma potansiyeline sahip.
Bahçeli, son dönemlerde gerçekleştirdiği röportajlarda Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde var olan bazı sorunların ele alınması gerektiğini dile getirmiştir.
Bahçeli, Türkgün ve Habertürk’e verdiği mülakatta, sistemin güçlendirilmesi ve aksaklıkların giderilmesi için yapılabilecek değişikliklerin yanı sıra, seçim ve siyasi partiler yasalarının yeniden ele alınabileceği mesajını vermiştir.
Bahçeli, bu düzenlemelerin yeni anayasa çalışmaları ile uyum içerisinde olması gerektiğini belirtmiş olsa da, hangi yasal değişikliklerin gerekeceği konusunda ayrıntılı bilgi paylaşmamıştır.
AK Parti: Şu an için somut bir çalışma yok
AK Parti cephesinden Bahçeli’nin önerisi hakkında henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Ancak parti içerisindeki kulislerde, yeni anayasa ile birlikte seçim ve siyasi partiler mevzuatının uzun zamandır tartışıldığı ifade ediliyor.
BBC Türkçe’den Ayşe Sayın’ın haberi doğrultusunda, AK Parti’de kurmaylar, seçim ve siyasi partiler yasalarında değişiklik yapılmasının 2023 seçim beyannamesinde de yer aldığını belirtmektedir. Yeni anayasa konusundaki çalışmaların da devam ettiği vurgulanıyor.
Bir AK Parti yetkilisi, bu tür düzenlemelerin TBMM’de geniş bir mutabakat gerektirdiğini, siyasi partilerin yaklaşımının ve takvimin uygun olması durumunda konunun yeni yasama yılının gündemine gelebileceğini ifade etti.
AK Parti ve MHP yetkilileri, şu an için iki parti arasında seçim yasası üzerine özel bir görüşme trafiğinin olmadığını da dile getiriyor.
MHP: Bir ön şart yok, tartışmalara açık
MHP tarafında ise Bahçeli’nin açıklamalarının önceden hazırlanmış bir yasa teklifinin habercisi olmadığı vurgulanıyor.
MHP’li bir yetkili, Bahçeli’nin mesajının doğrudan bir kanun teklifi değil, seçim ve siyasi partiler mevzuatının yeniden tartışılması ve genel bir uzlaşma arayışı olarak algılanması gerektiğini söyledi.
Aynı yetkili, Bahçeli’nin açıklamalarının bir “ön şart” olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, daha ziyade bir tartışma ortamı yaratmayı hedeflediğini belirtti.
AK Parti’de hangi değişiklik beklentileri var?
Henüz somut bir teklif üzerinde çalışılmamasıyla birlikte, AK Parti içerisinde seçim mevzuatında yeniden düzenlemeler yapılabileceği konusunda bazı başlıklar gündeme getiriliyor.
Bu başlıklardan biri, seçimlerle ilgili kuralların farklı yasalarda bulunmasından kaynaklanan karmaşanın kaldırılmasıdır.
Milletvekili seçimlerinden seçmen kütüklerine kadar tüm düzenlemelerin tek bir temel seçim yasası altında toplanması önerisi üzerinde duruluyor.
Siyasi Partiler Yasası kapsamında ise CHP’deki eski yönetimin yeniden göreve dönmesiyle ilgili olarak “mutlak butlan” tartışmaları da gündeme geliyor.
AK Parti’li bazı yöneticiler, siyasi parti kongrelerinde usulsüzlük iddialarıyla ilgili soruşturma süreçlerinin mevcut yasal çerçevede yeterince net olmadığını ve bu alanda düzenlemeler yapılması gerektiğini savunuyor.
Küçük partiler ve ittifak sistemi
Seçim mevzuatına ilişkin tartışmaların bir diğer önemli noktası, siyasi parti sayısındaki artıştır.
Bazı AK Parti kurmayları, toplumsal tabanı dar olan birçok partinin kurulmasının seçim dönemlerinde müzakere imkanını artırabileceği görüşündedir.
MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, Türkiye’deki siyasi parti sayısına dikkat çekerek bazı küçük partilerin seçim dönemlerinde “pazarlık partisi” haline geldiğini öne sürmüştü.
Muhalefet, AK Parti ve MHP’den gelen bu eleştirilerin, seçim ittifakları sisteminde de değişiklik yapılabileceğini işaret ettiğini düşünüyor.
Muhalefet kulislerinde, küçük partilerin büyük partilerle seçim işbirliği yaparak elde ettiği avantajların kısıtlanmasına yönelik yeni düzenlemeler getirilebileceği değerlendiriliyor.
İktidar cephesinde, ittifak sistemine yönelik henüz hazırlanmış somut bir teklif bulunmadığı da bildiriliyor.
MHP, yüzde 50+1 şartının devamını istiyor
Seçim sistemi açısından Cumhur İttifakı içindeki farklı görüşlerin tartışılabileceği başka bir konu, Cumhurbaşkanının seçilmesinde geçerli olan yüzde 50+1 oranıdır.
Bahçeli, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin uygulamasında bazı sorunlar olduğunu ve bunların çözülmesi gerektiğini belirtmişti.
MHP kulislerinden gelen bilgiler, sistemin iyileştirilmesi ve siyasi istikrarın korunması için bazı düzenlemelerin yapılmasının gerektiği yönündedir. Ancak, yüzde 50+1 şartının korunması gerektiği görüşü de öne çıkıyor.
MHP’li bir yetkili, Cumhur İttifakı’nın ileride devam edip etmeyeceğinin kesin olmadığını ifade ederek, salt çoğunluk aranmayan bir seçim sisteminin iktidar değişimini kolaylaştırabileceğini savundu.
Bu yetkili, “Yarın Cumhur İttifakı olmazsa, senin birinci parti olacağının garantisi var mı?” diyerek, yüzde 50+1 sisteminin daha güvenli bir alternatif olduğunu belirtti.
İttifak sistemi daha önce nasıl değiştirildi?
Türkiye’de resmi seçim ittifaklarının kurulmasına 2018 seçimleri öncesinde izin verilmişti.
İlk düzenlemede, ittifakın toplam oyunun ülke barajını aşması durumunda, ittifak içindeki tüm partiler barajı geçmiş kabul edilmekte ve milletvekili dağılımında da ittifakın toplam oyu esas alınmaktaydı.
Bu sistem, küçük partilerin büyük partilerle ittifak yaparak milletvekili çıkarmalarını kolay
