Bir taşla birkaç kuş! Kiralık konut hamlesi enflasyonu da düşürecek
Hükümetin sosyal konut hamlesinde yeni bir dönem başlıyor. Cumhurbaşkanı Recep
Tayyip Erdoğan ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un
duyurduğu 500 bin sosyal konut projesinin yanı sıra ilk kez uygulanacak sosyal
kiralık konut modeli de devreye alınıyor. TOKİ eliyle işletilecek modelin ilk
adresi İstanbul olurken, toplam 15 bin konutun kiralanması planlanıyor. İlk
etapta 1.071 konut için başvurular alınacak.
Sabah gazetesi yazarı Dilek Güngör, bugünkü yazısında Türkiye’de ilk kez uygulanacak
sosyal kiralık konut modelinin ayrıntılarını ve ekonomiye olası etkilerini ele
aldı.
İşte Dilek Güngör’ün köşe yazısı…
Hükümetin en önemsediğim projelerinden birisi sosyal konut hamlesi. Biliyorsunuz,
Başkan Recep Tayyip Erdoğan ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı
Murat Kurum ‘Ev sahibi Türkiye’ sloganıyla 81 ilde yapılacak 500 bin sosyal
konut projesini duyurduğunda Türkiye’de ilk kez uygulanacak bir modeli de açıkladılar.
Sosyal kiralık konut modeli. TOKİ eliyle işletilecek model için dün ilk start
verildi. Kiralık sosyal konut projesi ilk olarak İstanbul’dan başlıyor. 15 bin
konutun kiralanacağı açıklanmıştı. İlk etapta 1071 konut için başvurular alınacak.
Önümüzdeki pazartesi gününden itibaren şartları tutan vatandaşlar kiralık konutlara
başvurabilecek.
Sosyal kiralık konut hamlesi Türkiye’de ilk defa uygulanacak olsa da dünyada
örnekleri çok. İngiltere’de 1960’larda toplam konut stokunun dörtte birini sosyal
konutlar oluşturmuş. Hatta 1980’den sonra bu konutlarda oturan kiracılara satın
alma hakkı verilmiş. Belçika’da dezavantajlı ve düşük gelirli gruplar için sosyal
konutlar kiralanabiliyor. Hollanda, Avrupa ülkeleri içinde sosyal kiralık konut
hamlesini en iyi uygulayanlardan. Toplam konut stokunun yüzde 32’si sosyal konutlar.
Keza Fransa’da ve Almanya’da da bu model var.
Türkiye’de ise alt gelir grubuna yönelik TOKİ’nin bugüne kadar ürettiği konut
sayısı 2 milyona yaklaşmış durumda. Bunların büyük bölümü de 2002 sonrasında
yani AK Parti iktidarıyla yapıldı. Şimdi TOKİ yeni modeli hayata geçiriyor.
İstanbul’da başlayan modelin özellikle barınma sorununun olduğu büyük illerde
de uygulanması planlıyor.
Sosyal kiralık konut modeli bir taşla birkaç kuş birden vuracak. Birincisi,
kamunun kiralık konut arzına katkı sağlaması piyasayı dengeleyecek. İstanbul’da
kiralamaların olduğu bölgelerde sosyal kiralık konutların fiyatı referans olarak
kabul edilecek. Böylece önümüzdeki süreçte sosyal kiralık konutların bulunduğu
bölgelerde kiralar düşecektir. (Hatırlayın, geçtiğimiz günlerde Merkez Bankası’nın
deprem illerinde kira artışlarını incelediği raporunu… Raporda, TOKİ eliyle
yapılan sosyal konutların teslimlerinin başlamasıyla kira fiyat artışlarının
deprem bölgesinde yavaşladığını ortaya koymuştu)
İkincisi, İstanbul’da yüksek kiralar nedeniyle birçok aile eski evlerinde oturmak
durumunda kalıyordu. Kiralık sosyal konut hamlesi bu açıdan kentsel dönüşüm
nedeniyle evini boşaltmak zorunda kalan ailelere nefes aldıracaktır. Böylece,
kentsel dönüşüm çalışmalarını da hızlandıracaktır.
Üçüncüsü de sosyal kiralık konutların kira piyasasını dengelemesi enflasyonu
olumlu yönde etkileyecektir. Her ne kadar yıllık kira enflasyonu 46 ayın en
düşük seviyesine gerilese de halen büyükşehirlerde dar ve orta gelirli vatandaşlar
ile emekliler açısından tablo vahim.
Sosyal kiralık konut sayıları arttıkça, bu bölgelerde kira fiyatlama davranışları
değişecektir. Bu da enflasyon düşüşüne katkı sağlayacaktır.
