44 memur, fakülte sekreterliği üzerinden sınavsız şube müdürlüğüne atandı

🔔 İlanı Kaydet Kaydettiklerim

Sayıştay'ın 2025 yılı denetim raporlarına göre Bursa Uludağ, Hakkari, Niğde Ömer Halisdemir, Osmaniye Korkut Ata ve Selçuk üniversitelerinde görevde yükselme sınavına tabi şube müdürlüğü kadrolarına, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterlerinden sınavsız atama yapıldı. Sayı verilen iki üniversitede bu yolla atananların sayısı 44'e ulaştı: Bursa Uludağ'da 1999'dan bu yana 27, Hakkari'de 2009'dan bu yana 17 kişi. Sayıştay, sekreterlik kadrolarının 2014'teki yönetmelik değişikliğiyle görevde yükselme hiyerarşisinden çıkarıldığını, bu nedenle bu kadrolardan şube müdürlüğüne sınavsız geçişin yönetmeliği etkisiz kılmak anlamına geldiğini belirtti. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinde de şartları taşımayan iki hemşirenin hastane müdür yardımcılığına sınavsız görevlendirildiği tespit edildi.

Sayıştay Başkanlığının TBMM’ye sunduğu 2025 yılı denetim raporlarında, üniversitelerde görevde yükselme sınavının nasıl dolanıldığını gösteren ortak bir bulgu beş üniversitede yer aldı. Yöntem iki aşamalı işliyor. 2547 sayılı Kanun’a göre fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterleri, dekan veya müdürün önerisi üzerine rektör tarafından sınavsız atanıyor. Bu kişiler daha sonra “üst görevden alt göreve sınavsız atama” istisnasına dayanılarak, görevde yükselme sınavına tabi şube müdürlüğü kadrosuna sınava girmeden geçiriliyor. Sayıştay’a göre bu istisna sekreterlere uygulanamaz. 2005 tarihli eski yönetmelikte sekreterlikler şube müdürlüğünün üstünde sayılıyordu, ancak 2014’te yürürlüğe giren yeni yönetmelikte görev grupları arasından çıkarıldı. Dolayısıyla sekreterlik artık ne üst ne de alt görev ve buradan şube müdürlüğüne geçişte sınav şartı aranmalı. Sayıştay’ın tespitlerine göre bu uygulamayla Bursa Uludağ’da 1999-2025 arasında 27, Hakkari’de 2009-2025 arasında 17 personel sınavsız şube müdürü oldu. Niğde, Osmaniye ve Selçuk raporlarında sayı verilmedi. Üniversitelerin bir kısmı atamaların mevzuata uygun olduğunu savundu, bir kısmı ise bu tür atamaları durdurduğunu bildirdi. Sayıştay, uygulamanın 657 sayılı Kanun’un kariyer ve liyakat ilkelerine ve eşitlik esasına aykırı olduğu sonucuna vardı.

Sayıştay’ın raporlarda aktardığı 12 Nisan 2014 tarihli Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’ne göre şube müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Grubu’nda yer alan ve görevde yükselmeye tabi bir kadro. Yönetmeliğin 5’inci maddesi bu grubu “çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü” şeklinde sayıyor.

Şube müdürlüğüne görevde yükselme yoluyla atanabilmek için genel ve özel şartlar aranıyor.

Genel şartlar (6’ncı madde):

-657 sayılı Kanun’un 68/B maddesindeki hizmet şartlarını taşımak

-Başvurulan kadronun alt görevlerinde toplam en az 3 yıl hizmeti bulunmak ve bunun en az 1 yılını kurumda geçirmiş olmak

-Görevde yükselme sınavında başarılı olmak

Özel şartlar (7’nci madde):

-En az dört yıllık yükseköğrenim mezunu olmak

-Başvuru tarihinde şef, koruma ve güvenlik şefi, uzman, sivil savunma uzmanı, araştırmacı, basın ve halkla ilişkiler müşaviri, müze araştırmacısı, çözümleyici, başhemşire, müdür yardımcısı kadrolarından birinde ya da en az lisans gerektiren unvan değişikliğine tabi bir kadroda çalışıyor olmak

Yönetmeliğin 20’nci maddesi sınav şartına bazı istisnalar getiriyor:

(a) bendi: Aynı görev grubu içinde, personelin isteğiyle ve kadronun özelliklerini taşıması şartıyla alt görevlere sınavsız atama yapılabiliyor.

(b) bendi: Gruplar arası görevde yükselme ve unvan değişikliği sınava tabi. Ancak kişinin kurumda veya diğer kamu kurumlarında daha önce bulunduğu görevlere, bunlarla aynı düzeydeki ya da daha alt görevlere sınavsız atama yapılabiliyor.

(d) bendi: Şube müdüründen daha üst görevlere, en az dört yıllık yükseköğrenim mezunu olmak kaydıyla, genel hükümlere göre sınavsız atama yapılıyor.

Sayıştay’a göre bu istisnalar yalnızca sınav şartını kaldırıyor. Raporlarda şu vurgu yapıldı:

“Bunun yanı sıra, söz konusu istisna, bu tür atamalarda sadece sınav şartını ortadan kaldırmaktadır. Bu şekilde ataması yapılacak kişilerin 657 sayılı Kanun ve Yönetmelik’te belirlenen diğer şartları taşıyor olması gerekmektedir.”

Sayıştay, sorunun kaynağını 2547 sayılı Kanun’un 52’nci maddesindeki atama usulünde gördü. Maddeye göre daire başkanları, müdürler ve hukuk müşavirleri yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından atanıyor. Fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterleri ise “ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından” atanıyor ve bu atama için sınav şartı bulunmuyor.

Raporlara göre bu durum zamanla üniversitelerde yerleşik bir uygulamaya dönüştü:

“Madde hükmüne göre müdürlerin üniversitelerde yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından atanacağı belirtilmiş olmakla birlikte, ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından atanan fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterlerinin Üniversitelerdeki genel uygulama ile görevde yükselme sınavına girmeksizin şube müdürlüğüne atanmaları genel bir uygulamaya dönüşmüştür.”

Sonuç olarak sınavsız sekreter yapılan bir personel, ardından “üst görevden alt göreve geçiş” gerekçesiyle sınava tabi şube müdürlüğüne de sınavsız atanabiliyor.

Sayıştay’ın temel gerekçesi yönetmelikteki bir değişikliğe dayanıyor. 12 Kasım 2005 tarihli eski Görevde Yükselme Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterliği, şube müdürlüğünden önce sayılarak üst görev olarak düzenlenmişti. 2014’te yürürlüğe giren ve halen geçerli olan yönetmelikte ise bu kadrolar görev grupları arasından tamamen çıkarıldı.

Sayıştay bu değişikliğin anlamını şöyle yorumladı:

“Mevzuattaki bu değişiklik, kanun koyucunun fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri görevlerini mevcut yönetim hiyerarşisi içerisinde üst görev veya alt görev olarak konumlandırmadığını göstermektedir.”

Niğde, Osmaniye ve Selçuk raporlarında da aynı tespit yer aldı ve sonucu açıkça ifade edildi:

“Enstitü, fakülte ve yüksekokul sekreterliği, ilgili Yönetmelik kapsamında üst görev veya alt görev olarak hiyerarşi içerisinde yer almamaktadır. Bu nedenle de söz konusu görevlerden yapılan atamalarda da sınav şartının aranacağı muhakkaktır.”

Sayıştay, iki üniversite için bu yolla yapılan atamaların sayısını verdi:

Bursa Uludağ Üniversitesi: 1999-2025 yılları arasında 27 personel sınavsız olarak şube müdürü kadrosuna atandı.

Hakkari Üniversitesi: 2009-2025 yılları arasında 17 personel sınavsız olarak şube müdürü kadrosuna atandı.

Hakkari raporunda ayrıca bu kişilerin gerekli şartları taşımadığı halde atandığı belirtildi.

Üniversiteler görevde yükselmedeki hülleye ne dedi?

Üniversitelerin cevapları iki yönde ayrıştı. Bir kısmı atamaların hukuka uygun olduğunu savundu, bir kısmı ise uygulamayı durdurduğunu bildirdi.

Bursa Uludağ Üniversitesi: Kariyer ve liyakat ilkelerine aykırı bir atama yapılmadığını savundu.

Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi: Sekreterliklerin şube müdürlüğünden üst görev olduğunu, bu nedenle atamaların yönetmeliğin 20’nci maddesindeki “alt görevlere sınavsız atama” hükmüne uygun yapıldığını belirtti.

Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi: Aynı gerekçeyle atamaların mevzuata uygun olduğunu savundu. Ancak 2021’den bu yana bu kapsamda atama yapılmadığını da ekledi.

Selçuk Üniversitesi: Bu kapsamdaki son atamanın 4 Mart 2024’te yapıldığını, o tarihten beri atama yapılmadığını ve bundan sonra bulguya uygun hareket edileceğini bildirdi.

Hakkari Üniversitesi: Bundan sonra görevde yükselmeye tabi kadrolara yapılacak atamalarda mevzuata uygun hareket edileceğini, görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarının ihtiyaca göre düzenli olarak yapılacağını açıkladı.

Sayıştay, “sekreterlik üst görevdir” savunmasını kabul etmedi. Niğde ve Osmaniye raporlarında şöyle denildi:

“Her ne kadar kamu idaresi cevabında enstitü sekreterliği, fakülte sekreterliği ve yüksekokul sekreterliği kadrolarının şube müdürlüğü kadrosundan daha üst görev olduğu iddia edilmiş olsa da yukarıda da ifade edildiği gibi enstitü, fakülte ve yüksekokul sekreterliği, ilgili Yönetmelik kapsamında üst görev veya alt görev olarak hiyerarşi içerisinde yer almamaktadır.”

Bursa Uludağ ve Hakkari raporlarında ise uygulamanın görevde yükselme sistemine etkisi şöyle değerlendirildi:

“Görevde yükselme, memurun en alt düzey görev grubundan Yönetmelik kapsamındaki yönetim hiyerarşisinde en üst düzeye kadar liyakat ve kariyer olarak çıkabilme imkanı sağlayan bir mekanizmadır. (…) Hiyerarşik sıralama dışına çıkarılan fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri kadrolarından bu Yönetmeliğe tabi kadrolara sınavsız/koşulsuz atama yapılması Yönetmeliğin etkisiz kılınması anlamına gelecektir.”

Sayıştay, 657 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesindeki kariyer ve liyakat ilkelerini de hatırlattı. Bu ilkelere göre memurların sınıfları içinde ilerleme ve yükselmede eşit imkanlara sahip olması ve bu haklarının güvence altında olması gerekiyor. Niğde, Osmaniye ve Selçuk raporlarında atamaların “eşitlik ve liyakat esaslarına aykırılık” oluşturduğu belirtildi ve şube müdürlüklerine görevde yükselme sınavı yapılarak atama yapılması gerektiği vurgulandı.

Görevde yükselmeyle ilgili benzer bir tespit Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi raporunda da yer aldı. Görevde yükselmeye tabi hastane müdür yardımcılığı kadrosuna, hemşire kadrosundaki iki personel 2020 ve 2023 yıllarında sınavsız görevlendirildi. Sayıştay’a göre bu kişiler sınava girme şartlarını da taşımıyordu. Yönetmelik müdür yardımcılığı sınavına girebilmek için başhemşire, şef veya uzman gibi unvanlardan birinde çalışmayı şart koşuyor ve bu listede hemşire unvanı yer almıyor.

Üniversite, görevlendirmelerin 2547 sayılı Kanun’un 13/b-4 maddesi uyarınca rektörlük yetkisiyle yapıldığını ve ek ödeme verilmediği için kamu zararı oluşmadığını savundu. Sayıştay ise şu değerlendirmeyi yaptı:

“Rektörlük Makamına tanınan genel görevlendirme yetkisinin, Görevde Yükselme Yönetmeliği’nin emredici nitelikteki ‘sınav’ ve ‘özel unvan’ şartlarını bertaraf edecek veya 657 sayılı Kanun’un kariyer ve liyakat ilkelerini ihlal edecek şekilde kullanılması hukuken mümkün değildir.”