Matematik eğitimi kadrosuna ‘matematik’ yüksek lisans şartı: Alanın kendi öğrencileri başvuramıyor

Üniversiteler tarafından yayımlanan araştırma görevlisi ilanlarında aranan
özel şartların, kadronun ilan edildiği bilim alanıyla uyumlu ve mümkün olduğunca
geniş bir aday kitlesinin başvurusuna imkan verecek şekilde belirlenmesi gerekiyor.
Ancak yayımlanan bir araştırma görevlisi ilanındaki şart bunun tam tersi bir
tablo ortaya koyuyor.
Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Matematik Eğitimi alanında ilan edilen
Araştırma Görevlisi kadrosunda adaylardan;
“Matematik Öğretmenliği lisans mezunu olmak. Matematik bilim dalında tezli
yüksek lisans yapıyor olmak.” şartları aranıyor.
İlk bakışta birbiriyle ilişkili görünen bu iki şart birlikte değerlendirildiğinde
önemli bir sorun ortaya çıkıyor.

MATEMATİK EĞİTİMİNDE YÜKSEK LİSANS YAPANLAR NE OLACAK?

Kadro Matematik Eğitimi alanında.
Adayın lisans mezuniyetinin de Matematik Öğretmenliği olması isteniyor.
Ancak sıra lisansüstü eğitime geldiğinde adayın Matematik Eğitimi alanında değil,
Matematik bilim dalında tezli yüksek lisans yapıyor olması şart koşuluyor.
Bunun doğal sonucu ise oldukça dikkat çekici:
Matematik Öğretmenliği mezunu olup kendi alanı olan Matematik Eğitimi alanında
tezli yüksek lisans yapan bir aday, kendi alanında ilan edilen araştırma görevlisi
kadrosuna başvuramıyor. Buna karşılık Matematik Öğretmenliği mezuniyetinden
sonra Matematik alanında yüksek lisansa yönelmiş daha sınırlı bir aday grubu
başvuru şartını karşılayabiliyor.
Burada sorulması gereken soru çok açık:
Matematik Eğitimi kadrosunda, Matematik Eğitimi alanında lisansüstü eğitim gören
adaylar neden dışarıda bırakılıyor?

İKİ ŞART BİRLİKTE ÇOK DAR BİR ADAY PROFİLİ OLUŞTURUYOR

Sorun yalnızca yüksek lisans alanının farklı belirlenmesi de değil.
İlan hem Matematik Öğretmenliği lisans mezuniyetini hem de ardından Matematik
bilim dalında tezli yüksek lisans öğrenciliğini birlikte arıyor.
Dolayısıyla kadro, genel olarak Matematik Eğitimi alanında yetişen araştırmacıları
değil, eğitim hayatında oldukça spesifik bir güzergahı takip etmiş adayları
tarif ediyor.
Araştırma görevlisi ilanlarının amacı belirli bir özgeçmişe uyan kişiyi bulmak
değil, ilgili akademik birimin araştırma ve öğretim faaliyetleri için ihtiyaç
duyduğu nitelikli genç akademisyenleri rekabet içerisinde seçmek olmalıdır.

BU DÖNEMDE AKADEMİK KADROLAR ÇOK DAHA KIYMETLİ

Konunun bir başka boyutu ise yükseköğretimde uygulanan tasarruf politikaları
nedeniyle akademik kadroların geçmişe kıyasla çok daha sınırlı olmasıdır.
Özellikle genç akademisyenlerin uzun süre kadro beklediği alanlarda açılan her
bir araştırma görevlisi kadrosu son derece kıymetlidir.
Bu kadar sınırlı kadro imkanının bulunduğu bir dönemde ilan şartlarının zorunlu
akademik gerekçeler bulunmadıkça aday havuzunu daraltması yerine, alanın nitelikli
adaylarının rekabet edebilmesine imkan sağlayacak şekilde düzenlenmesi gerekir.
Matematik Eğitimi alanında yetişen genç bir akademisyen, Matematik Eğitimi alanında
açılan bir araştırma görevlisi kadrosunu gördüğünde doğal olarak başvuru yapabilmeyi
beklemelidir.

İLAN GÖZDEN GEÇİRİLMELİ

Üniversitenin gerçekten Matematik Öğretmenliği lisans mezunu olup özellikle
Matematik alanında lisansüstü eğitim gören bir araştırmacıya ihtiyaç duymasının
bilimsel bir gerekçesi varsa bunun ayrıca açıklanabilmesi gerekir.
Ancak böyle zorunlu ve objektif bir akademik ihtiyaç bulunmuyorsa ilan şartı
gözden geçirilmelidir.
Örneğin ihtiyacın niteliğine göre “Matematik Eğitimi veya Matematik alanında
tezli yüksek lisans yapıyor olmak” şeklinde daha kapsayıcı bir düzenleme
dahi çok daha geniş bir aday kitlesinin başvurabilmesine imkan sağlayabilir.
Çünkü kamu üniversitelerinde akademik kadroların dağıtılmasında temel amaç,
mümkün olan en dar aday grubunu oluşturmak değil; alanın ihtiyacına uygun adaylar
arasında mümkün olan en geniş ve nitelikli rekabeti sağlamaktır.
Hele ki akademik kadroların son derece sınırlı olduğu bir dönemde.
Matematik Eğitimi alanında açılan bir kadro, her şeyden önce Matematik Eğitimi
alanında yetişen genç akademisyenlere kapısını kapatmamalıdır.