Evde Bakım Yardımı Alanların SGK Hakları Nelerdir? 2026 Sigorta, Emeklilik ve Prim Şartları
Evde bakım yardımı alan vatandaşların en çok merak ettiği konulardan biri SGK haklarıdır. Özellikle engelli yakınının bakımını üstlendiği için çalışamayan kişiler, evde bakım maaşı aldıkları süre boyunca sigortalı sayılıp sayılmadıklarını, emeklilik primlerinin yatırılıp yatırılmadığını ve sağlık hizmetlerinden nasıl yararlanabileceklerini araştırıyor.
Evde bakım yardımı, bakıma ihtiyaç duyan engelli bireyin aile ortamında yaşamını sürdürebilmesi amacıyla devlet tarafından sağlanan sosyal desteklerden biridir. Bu ödeme, bakım hizmetini üstlenen kişiye yapılır. Ancak evde bakım yardımı alınması, bakım veren kişinin otomatik olarak SGK kapsamında sigortalı olduğu veya emeklilik primi kazandığı anlamına gelmez.
2026 yılında da evde bakım yardımı ile SGK sigortalılığı birbirinden farklı uygulamalardır. Bir kişinin evde bakım yardımı alması, kendi adına 4A, 4B veya 4C sigortalılığı oluşturmaz. Bununla birlikte bakım veren kişi, gerekli koşulları taşıması halinde başka yollarla sigortalı olabilir ve emeklilik için prim ödeyebilir.
Bu yazımızda evde bakım yardımı alanların SGK haklarını, bakım verenlerin emeklilik durumunu, isteğe bağlı sigortayı, sağlık güvencesini ve çalışan kişilerin dikkat etmesi gereken şartları ayrıntılı olarak ele alıyoruz.
Evde Bakım Yardımı Alanlar Sigortalı Sayılır mı?
Evde bakım yardımı alan kişiler, yalnızca bu ödemeyi aldıkları için SGK kapsamında sigortalı sayılmaz. Çünkü evde bakım yardımı bir çalışma karşılığı ödenen ücret değil, sosyal destek niteliğindeki bir ödemedir.
Dolayısıyla devlet tarafından bakım verene yapılan ödeme üzerinden otomatik olarak emeklilik primi veya uzun vadeli sigorta primi yatırılmaz.
Bu durum özellikle yıllarca engelli yakınına bakım yaptığı için çalışma hayatına katılamayan kişileri yakından ilgilendiriyor.
Evde Bakım Maaşı Alanların SGK Primleri Yatırılıyor mu?
Hayır. Evde bakım yardımı alınması, bakım veren adına SGK primlerinin devlet tarafından yatırılmasını sağlamaz.
Örneğin bir kişi annesine, babasına, eşine veya çocuğuna bakarak evde bakım yardımı alıyorsa bu ödeme nedeniyle otomatik olarak emeklilik hizmet günü kazanmaz.
SGK priminin yatırılabilmesi için kişinin geçerli bir sigortalılık kapsamında bulunması gerekir.
Evde Bakım Yardımı Emekliliğe Sayılır mı?
Evde bakım yardımı alınan süreler, kendiliğinden emeklilik hesabına dahil edilmez. Çünkü bu ödeme sigortalı çalışma veya prim ödenen isteğe bağlı sigortalılık kapsamında değerlendirilmez.
Ancak bakım veren kişi başka bir işte sigortalı çalışıyorsa ya da isteğe bağlı sigorta primlerini kendisi ödüyorsa bu süreler ilgili mevzuat çerçevesinde emeklilik hesabına dahil edilebilir.
Evde Bakım Yardımı Alanların Sahip Olduğu SGK Hakları Nelerdir?
Evde bakım yardımı alanların SGK hakları, kişinin kendi sigortalılık durumuna göre belirlenir. Burada bakım veren kişi ile bakıma ihtiyaç duyan engelli bireyin sosyal güvenlik durumunu birbirinden ayırmak gerekir.
Örneğin engelli bireyin emeklilik hakkı bulunabilir. Bakım veren kişi ise herhangi bir sigortalılık kaydı olmadığı için emeklilik primi kazanamıyor olabilir.
Bu nedenle iki kişinin SGK hakları ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
4A Kapsamında Sigortalı Çalışma Hakkı
Evde bakım yardımı alan veya bir yakınına bakım veren kişi, gerekli koşulları taşıması halinde özel sektörde 4A kapsamında sigortalı çalışabilir.
4A sigortalılığı, bir işverene bağlı olarak çalışan kişileri kapsar. Bu durumda çalışanın SGK bildirimi işveren tarafından yapılır.
4A kapsamında çalışan kişi şu haklardan yararlanabilir:
- Emeklilik için prim günü kazanma.
- Genel sağlık sigortası kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanma.
- İş kazası ve meslek hastalığı sigortası.
- Hastalık sigortası kapsamında mevzuatta belirtilen haklar.
- Şartları karşılaması halinde işsizlik sigortası.
- Emeklilik koşulları oluştuğunda yaşlılık aylığı alma.
Ancak sigortalı çalışmaya başlamak, evde bakım yardımının hiçbir koşulda etkilenmeyeceği anlamına gelmez. Hanenin toplam geliri ve bakım hizmetinin fiilen yerine getirilip getirilmediği ayrıca değerlendirilir.
4B Kapsamında Sigortalı Olma Hakkı
Kendi adına iş yapan veya ticari faaliyette bulunan kişiler, gerekli şartları taşıdıklarında 4B kapsamında sigortalı olabilir.
Örneğin evde bakım yardımı alan bir kişi kendi adına işletme açarsa veya mevzuatta zorunlu sigortalılık gerektiren bir faaliyette bulunursa Bağ-Kur kapsamına girmesi söz konusu olabilir.
Ancak bu durumda elde edilen kazanç, evde bakım yardımı açısından hane gelirinin hesaplanmasını etkileyebilir.
4C Kapsamında Sigortalılık
4C sigortalılığı, kamu görevlileri için uygulanan sosyal güvenlik statüsüdür.
Evde bakım yardımı alan bir kişi kamu kurumunda memur olarak çalışmaya başlarsa görevine ve tabi olduğu mevzuata göre 4C kapsamında sigortalı olabilir.
Burada da önemli olan, kişinin kamu görevine atanması ve gerekli sigortalılık koşullarını taşımasıdır. Evde bakım yardımı tek başına 4C sigortalılığı sağlamaz.
Evde Bakım Maaşı Alanlara Emeklilik Hakkı Var mı?
Evde bakım maaşı alanların en çok araştırdığı konulardan biri emeklilik hakkıdır. Özellikle engelli yakınına uzun yıllardır bakım veren ve bu nedenle düzenli bir işte çalışamayan kişiler, bakım süresinin emekliliğe sayılmasını istiyor.
Ancak mevcut uygulamada evde bakım yardımı alınan süreler için bakım veren adına otomatik emeklilik primi yatırılmıyor.
Evde Bakım Maaşı Alanlar Nasıl Emekli Olabilir?
Bakım veren kişi, emeklilik hakkı kazanabilmek için SGK kapsamında prim ödemelidir. Bunun için farklı seçenekler bulunmaktadır.
- Bir iş yerinde 4A kapsamında çalışmak.
- Kendi adına çalışma nedeniyle 4B kapsamında sigortalı olmak.
- Şartları taşıyorsa isteğe bağlı sigorta yaptırmak.
- Daha önceki sigortalılık sürelerinden ve mevzuata uygun borçlanma haklarından yararlanmak.
Bu seçenekler kişinin geçmiş sigortalılık durumuna, yaşına ve çalışma koşullarına göre değerlendirilir.
Evde Bakım Maaşı Alanlar İsteğe Bağlı Sigorta Yaptırabilir mi?
Evet. Evde bakım yardımı alan ve zorunlu sigortalı çalışması bulunmayan kişiler, gerekli şartları karşılamaları halinde isteğe bağlı sigorta yaptırabilir.
İsteğe bağlı sigorta, herhangi bir iş yerinde çalışmadan kişinin kendi primini ödeyerek sosyal güvenlik sistemine dahil olmasını sağlar.
SGK’nın 2026 yılı açıklamalarına göre isteğe bağlı sigortadan yararlanabilmek için genel olarak şu koşullar aranır:
- Türkiye’de ikamet etmek.
- 18 yaşını doldurmuş olmak.
- Zorunlu sigortalı olmayı gerektiren bir işte çalışmamak veya kanunda belirtilen şekilde eksik günlü çalışmak.
- Kendi sigortalılığı nedeniyle malullük veya yaşlılık aylığı almamak.
Başvurular SGK il müdürlüklerinden, sosyal güvenlik merkezlerinden veya e-Devlet üzerinden yapılabilir. Sosyal Güvenlik Kurumu
2026 İsteğe Bağlı Sigorta Primi Ne Kadar?
2026 yılında SGK tarafından açıklanan bilgilere göre isteğe bağlı sigorta prim oranı, beyan edilen prime esas kazancın yüzde 33’üdür.
Asgari kazanç üzerinden prim ödemeyi tercih edenler için aylık en düşük isteğe bağlı sigorta primi 10.899,90 TL olarak açıklanmıştır. Sosyal Güvenlik Kurumu
Bu tutar kişinin kendi bütçesinden ödenir. Evde bakım yardımı alan kişinin isteğe bağlı sigorta yaptırması, devletin bakım yardımı üzerinden ayrıca emeklilik primi yatırdığı anlamına gelmez.
Evde Bakım Maaşı Alanlar İsteğe Bağlı Sigorta Yaptırırsa Yardım Kesilir mi?
İsteğe bağlı sigorta yaptırılması, tek başına evde bakım yardımının otomatik olarak kesileceği anlamına gelmez. Ancak kişinin gelir durumu ve diğer yardım koşulları yeniden değerlendirilmelidir.
Özellikle 2026 yılında yürürlükte olan Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği kapsamında hane gelirinin hesaplanmasında çeşitli gelir unsurları dikkate alınmaktadır.
Bu nedenle isteğe bağlı sigorta başvurusu yapmadan önce bağlı bulunulan Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünden mevcut durum hakkında bilgi alınması faydalıdır.
Evde Bakım Yardımı Alanların Sağlık Sigortası Var mı?
Evde bakım yardımı alınması, bakım veren kişinin otomatik olarak SGK sağlık sigortasına dahil olmasını sağlamaz.
Sağlık hizmetlerinden yararlanma durumu kişinin kendi sigortalılığına, bakmakla yükümlü olunan kişi statüsüne veya Genel Sağlık Sigortası kapsamına göre belirlenir.
Evde Bakım Maaşı Alanlar Devlet Hastanesinden Ücretsiz Yararlanabilir mi?
Kişinin aktif SGK güvencesi varsa veya sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı başka bir yasal kapsamdan doğuyorsa devlet hastanelerinden ilgili mevzuat çerçevesinde hizmet alabilir.
Ancak yalnızca evde bakım yardımı almak, otomatik sağlık güvencesi oluşturmaz.
Örneğin herhangi bir işte çalışmayan ve eşinin sağlık güvencesinden yararlanabilen bir kişi, bakmakla yükümlü olunan kişi olarak sağlık hizmetlerinden faydalanabilir.
Genel Sağlık Sigortası (GSS) Hakkı
Herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan kişiler, şartları taşıdıklarında Genel Sağlık Sigortası kapsamına alınabilir.
Gelir testi sonucunda hane içinde kişi başına düşen gelirin belirlenen sınırın altında olması halinde GSS priminin devlet tarafından karşılanması mümkün olabilir.
2026 yılı için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının açıkladığı programda kişi başına düşen aylık geliri brüt asgari ücretin üçte birinin altında olan ihtiyaç sahiplerinin GSS primlerinin devlet tarafından karşılandığı belirtilmektedir. Sosyal Yardım Programlarımız
Evde Bakım Yardımı Alanlar GSS Yaptırabilir mi?
SGK kapsamında başka bir sağlık güvencesi bulunmayan kişiler, GSS açısından durumlarının değerlendirilmesini isteyebilir.
Burada evde bakım yardımının alınması ile GSS kapsamına girme şartları birbirinden farklıdır. Kişinin gelir testi ve diğer sosyal güvenlik koşulları dikkate alınır.
Evde Bakım Maaşı Alan Kişi Çalışırsa SGK Hakları Nasıl Etkilenir?
Evde bakım yardımı alan kişinin çalışmaya başlaması, hem SGK hem de sosyal yardım açısından bazı sonuçlar doğurabilir.
Öncelikle sigortalı çalışma nedeniyle kişi adına prim yatırılmaya başlanır. Böylece emeklilik için hizmet günü kazanılabilir.
Ancak çalışma sonucunda haneye giren gelir, evde bakım yardımı için uygulanan gelir sınırını etkileyebilir.
Sigortalı İşe Giren Bakım Verenin Maaşı Kesilir mi?
Bakım veren kişinin sigortalı bir işe başlaması, tek başına ve her durumda yardımın kesileceği anlamına gelmez.
Ancak 2026 yılında yürürlükte olan yönetmeliğe göre hanede yaşayan kişilerin ücret ve diğer gelirleri evde bakım yardımı gelir hesabında dikkate alınır.
Dolayısıyla işe başlayan kişinin kazancı nedeniyle hanede kişi başına düşen gelir sınırı aşılırsa yardımın devamı etkilenebilir.
Bunun yanında engelli bireyin bakım ihtiyacının karşılanmaya devam etmesi gerekir.
Çalışmaya Başlayan Bakım Veren Ne Yapmalı?
Bakım veren kişi işe başladığında durumu bağlı bulunduğu Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bildirmeli ve yardımın devam edip etmeyeceği konusunda değerlendirme istemelidir.
Gelir ve bakım koşullarındaki değişikliklerin bildirilmemesi, sonradan yersiz ödeme ve geri tahsilat sorunlarına yol açabilir.
Evden Çalışanlar Evde Bakım Yardımı Alabilir mi?
Evden çalışan kişiler açısından da temel değerlendirme, gelir şartı ve bakım hizmetinin fiilen yerine getirilmesidir.
Evden çalışmak, otomatik olarak evde bakım yardımına engel değildir. Ancak kişinin çalışma düzeninin engelli bireyin ihtiyaç duyduğu bakım hizmetini aksatmaması gerekir.
Bu durum gerektiğinde bakım değerlendirme heyeti tarafından incelenebilir.
Evde Bakım Yardımı Alanların SGK Borçlanma Hakları Nelerdir?
Evde bakım yardımı alan kişiler, geçmişte sigortalı çalışmışlarsa veya kanunda belirtilen özel borçlanma koşullarını taşıyorlarsa emeklilik sürelerini artırmak için bazı seçenekleri değerlendirebilir.
Ancak bakım vermiş olmak tek başına geçmişe dönük SGK primi satın alma hakkı oluşturmaz.
Doğum Borçlanması Yapılabilir mi?
Kadın sigortalılar, 5510 sayılı Kanun’da belirtilen şartları taşımaları halinde doğum borçlanması yapabilir.
Genel olarak doğumdan önce sigortalı çalışmanın bulunması, doğum sonrasındaki borçlanılacak sürede çalışılmamış olması ve çocuğun yaşaması gibi koşullar aranır.
Evde bakım yardımı alan bir kadının doğum borçlanması hakkı bulunuyorsa bu haktan yararlanması mümkündür.
Askerlik Borçlanması Yapılabilir mi?
Erkek sigortalılar, askerlik hizmetlerinin belirli bölümlerini mevzuatta belirtilen şartlarla borçlanabilir.
Evde bakım yardımı alan erkek bakım verenler de gerekli sigortalılık koşullarını taşıyorlarsa askerlik borçlanması hakkını değerlendirebilir.
Engelli Yakınına Bakmak Emeklilik Borçlanması Sağlar mı?
Hayır. Yalnızca engelli yakınına bakmış olmak, bakım veren kişinin geçmişe dönük prim kazanmasını sağlamaz.
Bakım nedeniyle çalışılamayan sürelerin otomatik olarak emekliliğe sayılması için ayrıca yürürlükte bir yasal düzenleme bulunması gerekir.
Evde Bakım Yardımı Alanlara Devlet Tarafından Emeklilik Çıkacak mı?
Evde bakım yardımı alan kişilerin sigorta primlerinin devlet tarafından karşılanması konusu zaman zaman gündeme geliyor. Özellikle engelli çocuğuna veya yakınına uzun yıllar bakım veren kişilerin emeklilik hakkı elde edebilmesi için çeşitli yasal düzenleme talepleri bulunuyor.
Ancak bir kanun teklifinin verilmesi, düzenlemenin yürürlüğe girdiği anlamına gelmez.
Evde Bakım Verenlere Sigorta Düzenlemesi Geldi mi?
4 Eylül 2025 tarihinde TBMM’ye sunulan 2/3272 esas numaralı kanun teklifiyle evde bakım hizmeti veren kişilerin sigorta primlerinin devlet tarafından karşılanması ve emeklilik haklarının güvence altına alınması amaçlanmıştır.
Ancak TBMM kayıtlarında teklifin son durumu komisyonda olarak görünmektedir. Dolayısıyla bu teklif henüz yürürlüğe girmiş bir emeklilik hakkı değildir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Evde Bakım Maaşı Alanlara Emeklilik Çıkarsa Kimleri Kapsayabilir?
Söz konusu teklifin yasalaşması halinde kapsam ve uygulama şartları kabul edilen kanun metnine göre belirlenecektir.
Bu nedenle bakım verenlerin sigorta primlerinin devlet tarafından karşılandığı veya geçmiş bakım sürelerinin emekliliğe sayıldığı yönündeki açıklamalara dikkat edilmelidir.
Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmeyen bir düzenleme, mevcut SGK hakkı olarak değerlendirilemez.
2026 Yılında Evde Bakım Yardımı Alırken Dikkat Edilmesi Gereken Şartlar
Evde bakım yardımı yalnızca belirli sosyal ve sağlık koşullarını taşıyan engelli bireyler için verilir. Yardımın devam edebilmesi için hem engelli bireyin bakım ihtiyacının hem de hanenin gelir şartının korunması gerekir.
Hane Geliri Sınırı
Evde bakım yardımından yararlanabilmek için hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelirin net asgari ücretin üçte ikisinden az olması gerekir.
Hesaplama yapılırken hanede yaşayan kişilerin ücretleri, diğer gelirleri ve yönetmelikte belirtilen mal varlığı unsurları dikkate alınır.
Engelli Sağlık Kurulu Raporu
Evde bakım yardımında engelli bireyin sağlık kurulu raporunun uygun olması gerekir.
Yetişkinlerde tam bağımlılık veya mevzuatta kabul edilen ilgili rapor koşulları aranır. Ayrıca kişinin günlük yaşamını başkasının yardımı olmadan sürdüremeyecek durumda olduğunun bakım değerlendirme heyetince tespit edilmesi gerekir.
Bakım Hizmetinin Gerçekten Sunulması
Evde bakım yardımı, yalnızca engelli raporu bulunduğu için verilen bir ödeme değildir. Engelli bireyin günlük yaşam ihtiyaçlarının karşılanması ve bakım hizmetinin fiilen yerine getirilmesi de önemlidir.
Bu nedenle bakım veren kişinin görevlerini yerine getirip getirmediği gerekli durumlarda incelenebilir.
2026 Yılında Yönetmelikte Yapılan Değişiklikler
16 Ocak 2026 tarihinde Evde Bakım Yardımı Yönetmeliğinde önemli değişiklikler yapılmıştır.
Yeni düzenlemeyle bakım ihtiyacının heyet tarafından bakım raporuyla tespit edilmesi açıkça düzenlenmiş, birden fazla bakıma ihtiyaç duyan kişinin gelir hesabındaki değerlendirmeler güncellenmiştir.
Ayrıca evde bakım yardımından yararlanan engelli bireyin başka bir engelli bireyin bakımını üstlenemeyeceği ve bakım veren kişinin de engelli birey olarak aynı yardım kapsamında yararlanamayacağı hükme bağlanmıştır. resmigazete.gov.tr+1
Evde Bakım Yardımı Alanların SGK Hakları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Evde Bakım Maaşı Alanların Sigortası Devlet Tarafından Ödeniyor mu?
Hayır. Evde bakım yardımı alan kişinin adına otomatik SGK primi yatırılmaz. Sigortalılık için kişinin 4A, 4B, 4C veya isteğe bağlı sigorta kapsamında bulunması gerekir.
Evde Bakım Maaşı Alanlar Emekli Olabilir mi?
Evet. Ancak emekli olabilmek için gerekli sigortalılık süresi, prim günü ve yaş koşullarının karşılanması gerekir. Yalnızca evde bakım yardımı almak emeklilik hakkı kazandırmaz.
Evde Bakım Maaşı Alanlar Bağ-Kur’lu Olabilir mi?
Evet. Kendi adına çalışma veya ticari faaliyet nedeniyle gerekli koşulları taşıyan kişiler 4B kapsamında sigortalı olabilir. Ancak elde edilen gelir evde bakım yardımı şartlarını etkileyebilir.
Evde Bakım Maaşı Alanların Geriye Dönük Sigortası Yapılır mı?
Hayır. Sadece geçmişte engelli bir yakına bakım vermiş olmak, geriye dönük SGK primi kazanma hakkı oluşturmaz. Ancak doğum ve askerlik gibi kanunda düzenlenen borçlanma hakları ayrıca değerlendirilebilir.
Evde Bakım Maaşı Alanların Çocukları Üzerinden Sağlık Güvencesi Olur mu?
Kişi, gerekli koşulları taşıması halinde çocuğunun sigortasından bakmakla yükümlü olunan kişi olarak sağlık hizmetlerinden yararlanabilir. Bunun için SGK’nın yaş, öğrenim, medeni durum ve diğer ilgili koşulları dikkate alınır.
Evde Bakım Maaşı Alanlar İsteğe Bağlı Sigorta Ödeyebilir mi?
Evet. Zorunlu sigortalı olmayan ve gerekli şartları taşıyan kişiler isteğe bağlı sigortaya başvurabilir. Primlerin kişi tarafından ödenmesi gerekir.
Evde Bakım Maaşı Alan Kişi Sigortalı İşe Girerse Yardım Kesilir mi?
Her durumda otomatik olarak kesilmez. Ancak sigortalı çalışma sonucunda hanenin toplam geliri artacağı için kişi başına düşen gelir yeniden değerlendirilir. Ayrıca engelli bireyin bakım ihtiyacının karşılanması gerekir.
Evde Bakım Maaşı Alanlara 2026 Yılında Emeklilik Çıktı mı?
Hayır. Evde bakım verenlerin sigorta primlerinin devlet tarafından karşılanmasını amaçlayan kanun teklifi TBMM’de komisyondadır. Teklifin yürürlüğe girdiğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.
Evde Bakım Maaşı Alanlar SGK Hizmet Dökümü Alabilir mi?
Evet. Kişiler e-Devlet üzerinden SGK Tescil ve Hizmet Dökümü hizmetini kullanarak kendi sigortalılık kayıtlarını inceleyebilir. Ancak evde bakım yardımı ödemeleri bu dökümde emeklilik primi olarak görünmez.
