AFSÜ’de ‘Adrese Teslim Kadro’ İddiaları: Liyakat Tartışması

🔔 İlanı Kaydet Kaydettiklerim

Akademik camiada uzun süredir tartışma konusu olan “adrese teslim kadro” iddiaları, Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) sonrasında Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi (AFSÜ) bünyesinde de gündeme geldi. Üniversite tarafından açılan öğretim üyesi kadrolarına ilişkin ilanlarda yer alan özel şartlar, akademik liyakat ve fırsat eşitliği ilkeleri açısından ciddi soru işaretleri yaratıyor. Bu durum, bilim çevrelerinde tepkilere neden olurken, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından 2021 yılında yasaklanan uygulamaları akıllara getiriyor.

Özel Şartlar ve “Adrese Teslim” İddiası

AFSÜ Rektörlüğü, farklı bölümler için toplam 30 öğretim üyesi kadrosu açtığını duyurdu. Ancak ilan metinlerinde dikkat çeken detaylar, genel akademik yeterliliklerin ötesine geçerek, adayların belirli bilimsel çalışma konularını hatta coğrafi bölgeleri dahi daraltan kriterler içermesi oldu. Bu türden sınırlayıcı ifadeler, akademik rekabetin önünü tıkadığı ve belirli kişileri hedef aldığı yönünde yorumlanıyor. Özellikle bazı kadrolarda iki farklı uzmanlık alanının tek bir ilanda birleştirilmesi, dar bir akademik profilin işaret edildiği düşüncesini güçlendiriyor.

Tartışma Yaratan İlan Örnekleri

İddialara konu olan bazı ilanlar ve içerdiği özel şartlar şu şekilde sıralanabilir:

• Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı (Doktor Öğretim Üyesi): Eğitim Fakültesi’ndeki bu ilan, adaylardan “Japonca-Türkçe karşılaştırmalı yazma becerisi ve Türkçe eğitiminde kelime ilişkilendirme testi temelli bilişsel yapı analizi” konularında çalışma yapmış olma kriterini talep ediyor. Bu iki farklı uzmanlık alanının tek bir kadroda birleştirilmesi dikkat çekici.
• Sanat Tarihi Bölümü (Doktor Öğretim Üyesi): Fen-Edebiyat Fakültesi bünyesindeki bu kadro için uzmanlık alanı coğrafi olarak sınırlandırılarak, “Afyonkarahisar ve Kütahya’da Türk İslam dönemi ile ilişkili mimariye bağlı duvar resmi ve seramik buluntular ile ilgili çalışmalar yapmış olmak” şartı getirildi.
• Gıda Mühendisliği Bölümü (Doktor Öğretim Üyesi): Mühendislik Fakültesi’ndeki ilan, yerel sektöre yönelik spesifik bir araştırmayı işaret ediyor: “Sucuk muhafazasında antimikrobiyal etkiye sahip bitkilerin kullanımı ve bitkisel liflerin sucuk üretiminde yağ ikame maddesi olarak kullanımı” konularında çalışma yapmış olmak.
• Rekreasyon Bölümü (Doktor Öğretim Üyesi): Spor Bilimleri Fakültesi’nde açılan bu kadro ise sosyal bilimler ile teknik bir alanı birleştiren, “Sporda inanç ve ritüeller ile kinematik takip sistemlerinde geçerlilik ve güvenilirlik” konularında çalışma yapma kombinasyonuyla öne çıkıyor.

YÖK’ün Yasakladığı Uygulamalar

Bu türden spesifik ve daraltıcı ilan kriterleri, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından 9 Mart 2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği” değişikliği ile kesin olarak yasaklanmıştı. YÖK, bu değişiklikle birlikte akademik atamalarda liyakat ve fırsat eşitliğini sağlamayı hedefleyerek, kişiye özel kadro ilanlarının önüne geçmeyi amaçlamıştı. AFSÜ’deki mevcut durumun, YÖK’ün bu düzenlemesinin ruhuna aykırı olduğu yönündeki değerlendirmeler, akademik çevrelerdeki rahatsızlığı artırıyor.

Sonuç

AFSÜ’de ortaya çıkan “adrese teslim kadro” iddiaları, akademik atamalarda şeffaflık, liyakat ve fırsat eşitliği ilkelerinin ne denli önemli olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Bu tür uygulamalar, hem üniversitelerin bilimsel saygınlığına gölge düşürmekte hem de genç akademisyenlerin motivasyonunu olumsuz etkilemektedir. YÖK’ün ilgili yönetmeliği çerçevesinde bu iddiaların titizlikle incelenmesi ve gerekli adımların atılması, Türk yükseköğretiminin geleceği açısından büyük önem taşımaktadır.