Atina’dan Müftü Atamaları: Lozan’ın Ruhuna Aykırı Adımlar

Yunanistan’ın Batı Trakya’daki müftülük makamlarına yönelik atama kararları, bölgedeki Türk azınlığının hakları ve uluslararası antlaşmalar bağlamında yeni bir tartışma dalgası yarattı. Yunanistan Resmi Gazetesi’nde yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile iki önemli müftülük pozisyonuna atamalar yapıldı. Bu gelişmeler, Batı Trakya’da uzun süredir devam eden müftülük sorununu yeniden gündeme getirirken, azınlık temsilcileri Lozan Antlaşması başta olmak üzere çeşitli uluslararası belgelerin ihlal edildiğini savunuyor.

Yeni Atamalar ve Bölgedeki Etkileri

Yürürlüğe giren kararnameye göre, eski İskeçe tayinli müftü naibi Bilal Kara Halil, Gümülcine Müftülüğü görevine getirildi. İstanköy’de din görevlisi olarak çalışan Şükrü Şerif Damatoğlu ise İskeçe Müftülüğü’ne atandı. Bu atamalar, Batı Trakya Türk Azınlığı tarafından, kendi iradeleriyle seçtikleri dini liderlerin yok sayılması olarak algılanıyor ve bölgedeki ikili müftülük yapısını daha da derinleştiriyor.

Müftülük Sorununun Tarihçesi

Batı Trakya’daki müftülük sorununun kökenleri, 1985 yılında Gümülcine Müftüsü Hüseyin Mustafa Efendi’nin vefatına dayanıyor. Bu tarihten itibaren Yunanistan yönetimi, müftüleri atama yoluyla belirlemeye başladı. 1991 yılında yapılan yasal düzenleme ile müftülerin seçilmesine ilişkin hükümler yürürlükten kaldırılarak atama sistemi kalıcı hale getirildi. Bu durum, bölgede hem devlet tarafından atanan müftülerin hem de Batı Trakya Türk Azınlığı’nın kendi seçtiği müftülerin bulunduğu ikili bir yapının ortaya çıkmasına neden oldu.

Azınlığın Talepleri ve Hukuki Dayanaklar

Yunanistan makamları, azınlığın seçtiği müftüleri resmen tanımazken, Batı Trakya Türk Azınlığı kendi iradesiyle belirlediği dini liderleri kabul etmeyi sürdürüyor. Bu bağlamda, Gümülcine’de İbrahim Şerif ve İskeçe’de Mustafa Trampa, azınlık tarafından seçilmiş müftüler olarak kabul görüyor. Türk azınlık temsilcileri, müftü seçme hakkının hukuki dayanakları olarak şunları gösteriyor:

• 1923 Lozan Barış Antlaşması
• 1913 Atina Antlaşması
• 1920 tarihli 2345 sayılı yasa

Azınlık temsilcileri, Yunanistan devletinden atama uygulamasına son vermesini ve azınlık tarafından seçilen müftülerin resmen tanınmasını talep ediyor. Bu talepler, uluslararası hukukun ve azınlık haklarının korunması açısından büyük önem taşıyor.

Sonuç

Yunanistan’ın Batı Trakya’daki müftü atamaları, bölgedeki Türk azınlığının dini özgürlükleri ve self-determinasyon hakları konusunda ciddi endişeleri beraberinde getiriyor. Uluslararası antlaşmalarla güvence altına alınan hakların korunması adına, Yunanistan’ın azınlık taleplerini dikkate alması ve müftülük sorununa adil ve kalıcı bir çözüm bulması büyük önem arz etmektedir. Bu durum, sadece bölgesel bir mesele olmaktan öte, uluslararası hukukun ve azınlık haklarının saygınlığı açısından da yakından takip edilmesi gereken bir gelişmedir.