Evlat edinilen çocuk yetim aylığı alabilir mi?

/p>
Evet, Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre evlat edinilen kişi, kendisini evlat edinen memurun vefatı halinde yetim aylığı alabiliyor. Evlatlık, sosyal güvenlik mevzuatında hak sahibi kabul ediliyor. Hem 5434 hem de 5510 sayılı Kanun, hak sahibi çocukları belirlerken Türk Medeni Kanunu’ndaki tanımlara dayanıyor. Ancak 5434’teki düzenleme, 5510’a göre çok daha ayrıntılı.
5434 sayılı Kanun’un 73’üncü maddesi, hak sahibi “çocuklar” ifadesinden Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre hangi çocukların anlaşılması gerektiğini sayıyor. Buna göre hak sahibi çocuklar şunlar:
- Nesebi sahih çocuklar,
- Nesebi tashih edilmiş çocuklar,
- Evlat edinilmiş çocuklar,
- Nesebi sahih olmayan çocuklar (anadan aylığa müstahak olma halinde),
- Tanınmış çocuklar,
- Babalık davasıyla hükmen tanınmış çocuklar.
Son grupta bir istisna bulunuyor. Medeni Kanun’un 297’nci maddesi gereğince yalnızca babanın para ödemesi için açılan davalarda bu yönde hüküm alınması, çocuğu hak sahibi yapmıyor.
5510 sayılı Kanun’da bu konu, 5434’teki kadar ayrıntılı düzenlenmemiş. Kanunun 34’üncü maddesi, ölüm aylığından yararlanacak çocukların kapsamını tek bir hükümle belirliyor.
Maddeye göre sigortalı tarafından “evlat edinilmiş, tanınmış veya soy bağı düzeltilmiş” çocuklar, babalığı hükme bağlanmış çocuklar ve sigortalının ölümünden sonra doğan çocuklar, bağlanacak aylıktan aynı esaslara göre yararlanıyor. Böylece Türk Medeni Kanunu’na göre ölüm aylığına hak kazanan çocukların kapsamı belirlenmiş oluyor.
Kanunlarda geçen ifadelerin karşılığı Türk Medeni Kanunu’nda şöyle yer alıyor:
- Nesebi sahih çocuk (Madde 285): Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden itibaren 300 gün içinde doğan çocuğun babası, koca kabul ediliyor.
- Nesebi tashih edilmiş çocuk (Madde 292): Evlilik dışında doğan çocuk, anne ve babasının birbiriyle evlenmesiyle kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi oluyor.
- Evlat edinilmiş çocuk (Madde 305): Bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılıp eğitilmiş olmasına bağlı. Evlat edinmenin küçüğün yararına olması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarını hakkaniyete aykırı biçimde zedelememesi de gerekiyor.
- Nesebi sahih olmayan çocuk (Madde 498): Evlilik dışında doğan ve soy bağı tanıma ya da hakim hükmüyle kurulan çocuklar, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı oluyor.
- Tanınmış çocuk (Madde 295): Tanıma, babanın nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusuyla ya da resmi senet veya vasiyetnamedeki beyanıyla yapılıyor. Tanıyan kişi küçük veya kısıtlıysa veli veya vasisinin rızası da gerekiyor. Başka bir erkekle soy bağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamıyor.
- Babalık davasıyla hükmen tanınmış çocuk (Madde 301): Çocuk ile baba arasındaki soy bağının mahkemece belirlenmesini anne ve çocuk isteyebiliyor. Dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılıyor. Dava, Cumhuriyet savcısına ve Hazineye ihbar ediliyor. Dava anne tarafından açılmışsa kayyuma, kayyum tarafından açılmışsa anneye de ihbar ediliyor.
Türk Medeni Kanunu’nun 500’üncü maddesine göre “evlatlık ve altsoyu, evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olurlar.” Evlatlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam ediyor. Buna karşılık evlat edinen ve hısımları, evlatlığa mirasçı olamıyor.
Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, evlat edinilen kişi evlat edinen memurun vefatında hak sahibi oluyor. Hak sahipliği için aranan diğer şartları da taşıyorsa yetim aylığı alabiliyor.
