Zamlara eşelmobil kalkanı: Eşelmobil ne zaman sona erecek?
Orta Doğu'da tırmanan gerilim nedeniyle Brent petrolün varil fiyatı hızla yükselirken, akaryakıta gelen peş peşe zamlar eşelmobil sistemiyle dengeleniyor. Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca, eşelmobil sisteminde kademeli sonlandırma sürecine geçildi. Temmuz ayı sonuna kadar yüzde 50 olarak uygulanacak ÖTV karşılama oranı, ağustos ve eylül aylarında yüzde 25'e düşürülerek 1 Ekim itibarıyla tamamen sona erecek.
Orta Doğu’da yeniden tırmanan jeopolitik gerilim ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin endişeler
küresel petrol fiyatlarını artırıyor.
Brent petrolün kısa sürede 72 dolardan 88 dolara kadar yükselmesi akaryakıtta
yeni zamları beraberinde getirirken, eşelmobil sistemi fiyat artışının yaklaşık
yarısını üstlenerek vatandaşın cebini korumaya devam ediyor.
Bu hafta benzine toplam 2 lira 69 kuruş, motorine ise 3 lira 12 kuruş zam pompaya
yansıdı. Eşelmobil sistemi sayesinde oluşan maliyet artışının yarısı özel tüketim
vergisinden (ÖTV) karşılandı.
Günlük yaklaşık 57 milyon litre dizel ve 22 milyon litre benzin tüketilen Türkiye’de
bu hafta benzinde gerçekleşen ilk zammın 1 lira 55 kuruşu, ikinci zammın ise
1 lira 14 kuruşu pompaya yansıdı. Litre başına benzinde yaklaşık 5 lira 38 kuruşluk
maliyet artışının yarısını, motorinde ise yaklaşık 6 lira 24 kuruşluk maliyet
artışının yarısı eşelmobil sistemi kapsamında ÖTV’den karşılandı.
Eşelmobil sistemi depo maliyetlerinde de önemli bir avantaj sağladı. Dizel
araç sahibi vatandaş 50 litrelik bir depoda yaklaşık 156 lira tasarruf etti.
Benzinde ise aynı büyüklükteki depoda yaklaşık 135 liralık tasarruf yapıldı.
Mevcut tüketim düzeyi dikkate alındığında bu hafta vatandaşa günlük yaklaşık
240 milyon liralık ÖTV desteği sağlandı.
3 Temmuz’da yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile eşelmobil sisteminin kademeli
olarak sonlandırılması kararlaştırıldı. Buna göre 31 Temmuz’a kadar rafineri
fiyatlarında oluşan artışların yüzde 50’si ÖTV’den karşılanmaya devam edecek.
Ağustos ve eylül aylarında bu oran yüzde 25’e düşürülecek. Yurt içi rafineri
fiyatlarında indirim olması halinde ise bu indirimin tamamı kadar ÖTV tutarlarında
artış olacak şekilde yeniden belirlenecek. 1 Ekim 2026 itibarıyla ise uygulama
tamamen sona erecek.
Akaryakıt fiyatları yalnızca araç sahiplerini değil, taşımacılık, lojistik
ve üretim maliyetleri üzerinden bütün ekonomiyi etkiliyor. Zamların tamamının
pompaya yansımaması hem vatandaşın akaryakıt giderini sınırlıyor hem de ulaştırma
maliyetleri üzerinden oluşabilecek yeni fiyat artışlarının önüne geçerek enflasyon
baskısını azaltıyor.
Cemal Emre Kurt
