2026 YKS Sonuçları: Eşitsizlik ve Yanıltıcı Başarı

2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sonuçlarının yayınlanmasının ardından, sınav birincilerinin devlet liselerinden gelmesi dikkat çekti. Eğitimçiler ise bu durumun, eğitim sisteminin genel başarısını yansıtması açısından yanıltıcı olabileceği görüşünde birleşiyor.

ÖSYM’nin açıkladığı verilere göre, Temel Yeterlilik Testi (TYT) ve Alan Yeterlilik Testleri (AYT) için puan hesaplaması yapılan 67 bin 87 aday, sıfır puan aldı. Geçen yıl bu sayı 40 bin 818 olup, yaklaşık yüzde 64’lük bir artış söz konusu. Öte yandan, 400 ve üzeri puan alan aday sayısı ise 67 bin 394 olarak belirlendi. TYT’de 5 aday tam puan alırken, yabancı dil testinde de aynı başarıyı gösteren 5 aday daha bulunmaktaydı. Sayısal, eşit ağırlık ve sözel puan türlerinin her birinde ise birer aday birinci olarak kaydedildi.

Eğitim-İş Genel Başkanı Kadem Özbay, sınav birincilerinin devlet okullarından çıkmasının başarının tek göstergesi olamayacağını belirtti. Özbay, bu başarıyı değerlendirmek yerine sıfır puan alan aday sayısına odaklanmak gerektiğini ifade etti. “Devletin kendi okullarında bile eşit bir sistem sağlayamadığını gösteren bir tabloyla karşı karşıyayız,” dedi.

YURT DIŞI ETKİSİ

Eğitimci Özgür Bozdoğan, ÖSYM’nin devlet ve özel okullardaki başarı oranlarına dair yeterli veri sunmadığına dikkat çekti. Bozdoğan, İstanbul, Ankara ve İzmir’deki pek çok özel okul öğrencisinin uluslararası sınavlarla doğrudan yurt dışındaki üniversitelere gittiğini ve dolayısıyla YKS’ye hiç başvurmadığını belirtti. “Harvard gibi üniversitelere yerleşen öğrenciler, YKS istatistiklerinde yer almıyor,” ifadelerinde bulundu.

TARTIŞMALI BAŞARI

Bu yıl ortaöğretim başarı puanının (OBP) sıralamalar üzerindeki etkisinin hiç olmadığı kadar arttığına dikkat çeken Bozdoğan, “Kendi öğrencim YKS sıralamasında 2 bin 494’üncü oldu, ancak ortaöğretim başarı puanıyla 2 bin 198’e yükseldi. Bu da yüzde 12’lik bir fark anlamına geliyor,” dedi. Bozdoğan, devlet okullarında notların daha objektif verilmesinin, özel okullardaki öğrencilerin yüksek puanlarla mezun olmasına göre avantaj sağladığını belirterek, “Özel okul mezunu bir öğrenci, yüksek diploma notuyla devlet okulundaki öğrencinin önüne geçebiliyor,” şeklinde ekledi.

‘Özel okul politikası eşitsizliği körüklüyor’
Bozdoğan, özel okulların son yıllarda öğrenci çekmek için notları daha yüksek verme eğiliminde olduğunu belirterek, bu durumun eşitsizlik yarattığına vurgu yaptı. “Özel okullarda verilen notların, Milli Eğitim Bakanlığı’nın özel okulları destekleyen politikalarının da etkisiyle önemli avantajlar sağladığını ifade etti.”

‘Sınav hedefinin kaynağı işsizlik’

Özbay, üniversiteye olan ilginin artmasının temel sebebinin işsizlik olduğunu vurguladı. Her yıl yaklaşık 2,5 milyon adayın üniversite sınavına girdiğini belirten Özbay, “Yaklaşık 500 bin kişi dört yıllık fakültelere yerleşiyor, ancak istihdam sağlayan bölüm sayısı sadece 50-100 bin arasında,” dedi. Eğitim sisteminin tamamen sınav odaklı hale geldiğinin altını çizdi.

DİLAN KUTLU / NEFES