Nüfus Politikaları Toplantısı’nda Çocuk Bakımı Ele Alındı
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilen Nüfus Politikaları Kurulu toplantısına başkanlık etti.
Toplantıya; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı İbrahim Şenel, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya, AK Parti Genel Merkez Kadın Kolları Başkanı Tuğba Işık Ercan ve çeşitli bakan yardımcıları ile ilgili kurum ve kuruluşların temsilcileri katıldı.
Yılmaz, toplantının açılışında “Nüfus Politikaları Bağlamında Erişilebilir Çocuk Bakım Hizmetleri ve İş-Aile Yaşam Dengesi” konularını tartışacaklarını ifade etti.
Birçok ülkenin nüfusunun yenilenememesi sorununun, uzun vadeli ve kapsamlı politikalar gerektiren küresel bir mesele haline geldiğine dikkat çeken Yılmaz, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) son verilerinin bu eğilimin Türkiye’deki etkilerini açıkça ortaya koyduğunu belirtti.
Yılmaz, 2025 yılı sonu itibarıyla ülke nüfusunun 86 milyon 92 bine ulaşacağını ve yıllık artış hızının binde 5 seviyesine düşeceğini dile getirdi. Toplam doğurganlık hızının ise 2025 yılında 1,42 çocuğa gerileyeceğini, bu durumun Cumhuriyet tarihindeki en düşük seviyeyi temsil ettiğini vurguladı. Ayrıca, 2017 yılında 1,50’nin altında doğurganlık hızına sahip il sayısının dörtken 2025’te bu sayının 59’a çıktığını kaydetti.
“Doğurganlık hızı üç çocuk ve üzerinde olan tek ilimiz Şanlıurfa’dır; 76 ilde ise doğurganlık hızı 2,1’in altında seyretmektedir” diyen Yılmaz, TÜİK’in mevcut düşüş trendinin devam etmesi halinde çocuk nüfus oranının 2100 yılında yüzde 9,9’a kadar gerileyeceği öngörüsünde bulundu.
Ortanca yaşın 34,9’a yükseldiğini belirten Yılmaz, yaşlı nüfus oranının yüzde 10 ve üzerinde olduğu il sayısının ise 62’ye çıktığını ifade etti. Bu durumu değiştirmek ve doğurganlıktaki düşüşün sebeplerini doğru analiz etmek gerektiğini belirten Yılmaz, “Ekonomik desteklerin tek başına yeterli olmadığını, aile kurma ve çocuk sahibi olma kararlarının pek çok faktörle belirlendiğini” söyledi. Cumhurbaşkanı’nın 2026-2035 dönemini Aile ve Nüfus On Yılı olarak ilan ettiklerini hatırlatarak, bu sürecin uzun vadeli ve bütüncül bir çerçeve oluşturduğunu vurguladı. Çocuk sahibi olmayı teşvik eden politikaların yanı sıra ailelerin çocuklarını güvenle büyütebilecekleri bir ekosistem yaratmanın temel amaçları arasında yer aldığını ifade etti.
Bu bağlamda, analık izninin doğum öncesi 8 hafta ve doğum sonrası 16 hafta olmak üzere toplamda 24 haftaya çıkarıldığını, çoğul gebeliklerde ise bu sürenin 26 haftaya yükseltildiğini hatırlatan Yılmaz, babalar için verilen mazeret izninin tüm sektörlerde 10 güne çıkarıldığını duyurdu.
Doğum veya evlat edinme sonrasında anne ve babalara, çocukları ilköğretime başlayana kadar haftalık 20 saat yarım zamanlı çalışma imkanı tanıdıklarını belirten Yılmaz, tek seferlik doğum yardımının tutarını 5000 Türk lirasına çıkardıklarını ve ikinci çocuklar için beş yaşına kadar aylık 1500, üçüncü ve sonraki çocuklar için aylık 5000 Türk lirası düzenli ödemeler sağlayacaklarını aktardı.
Aile ve Gençlik Fonu kapsamındaki 2026 yılında tüm illerde 18-25 yaş arasındaki gençlere 250 bin lira, 26-29 yaş arasındaki gençlere 200 bin lira faizsiz kredi desteği verileceğini belirten Yılmaz, şu ana kadar 250 bin gence evlilik öncesi eğitim sağlandığını, 186 bin kredi ödemesi yapıldığını ve 16 bin 874 çiftin 17 bin 144 çocuğunun dünyaya geldiğini ifade etti.
500 bin konut projesi dahilinde 18-30 yaş arasındaki gençler için yüzde 20, üç ve daha fazla çocuk sahibi aileler için ise yüzde 10 kontenjan ayrıldığını açıklayan Yılmaz, özel öğretim kurumlarının eğitim ücretlerindeki yıllık artışa üst sınır getirilerek ailelerin eğitim yükünün hafifletileceğini kaydetti.
Aile Eğitim Programı çerçevesinde bu yıl 1 milyon 205 bin vatandaşa ulaşıldığını bildiren Yılmaz, kamu kurumlarında çocuk bakımevi açılması için aranan asgari çocuk sayısının 50’den 30’a düşürüldüğünü, 7 gün 24 saat hizmet verecek çocuk bakımevlerinin açılmasına yönelik düzenlemelerin yapıldığını aktardı.
150 bağımsız bölümden oluşan konut projelerinde 0-66 aylık çocuklar için gündüz bakımevi alanı ayrılmasının zorunlu hale getirildiğini belirtilen Yılmaz, “10 yaş altı çocuğu bulunan hanelerin yüzde 83,6’sının hane dışından bakım hizmeti almadığı” bilgisini vererek, “Erişilebilir çocuk bakımını yaygınlaştırmak, önümüzdeki dönemin önemli çalışma alanlarından birisi olacaktır” dedi. Ayrıca, kadınların aile ve iş hayatı arasında tercih yapmak zorunda kalmadığı bir yapıyı güçlendirmeyi hedeflediklerini belirtti.
2025-2028 Ulusal İstihdam Stratejisi çerçevesinde, kadınların iş gücü piyasasına katılma oranlarının artırılması ve çalışma hayatında cinsiyet eşitliğinin sağlanması hedeflendiğini davet eden Yılmaz, 2028 yılı için kadınların iş gücüne katılımını yüzde 40’ın üzerine çıkarmayı planladıklarını ayrıca bu hedefin sürdürülebilir hale getirilmesi için gereken koşulları da oluşturacaklarını ifade etti.
Yılmaz, sosyal medya dahil olmak üzere, doğurganlığı azaltmaya ve cinsiyetsizleştirmeye yönelik kampanyalara dikkat çekerek, “Kendi medeniyetimizin ve değerlerimizin çizdiği istikamette çocuğu bereket, aileyi huzur ve güven kaynağı olarak görüyoruz” dedi. Aile ve nüfus politikaları konusunda ortak bir anlayış geliştirilmesi gerektiğini kaydederek, bu konuyu önceliklendirdiklerini vurguladı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Türk Devletleri Teşkilatı’nın sosyal politika alanında işbirliğini artıracağını belirterek, “Aile ve Nüfus On Yılı” önerisinin İslam İşbirliği Teşkilatı’nda kabul edildiğini ifade etti. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ev sahipliğinde 26-27 Ekim tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecek Uluslararası Aile ve Nüfus Konferansı ile bu konuları uluslararası düzeye taşıyacaklarını açıkladı.
Yılmaz, “Nüfus konusundaki her adımımızı güçlü aile yapısını koruma ve toplumumuzun geleceğini güvence altına alma sorumluluğu ile yürütüyoruz” diyerek, bu alanda devletin tüm imkanlarının seferber edileceğini belirtti.
