Yapay Zeka Adalet Sistemine Sıkı Düzenleme!

Türkiye, 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı çerçevesinde, yapay zekânın adalet sistemindeki kullanımına yönelik belirli sınırlamalar getirdi. Yargısal süreçleri doğrudan etkileyen tüm uygulamalar “yüksek etkili” olarak sınıflandırılacak. Yapay zekâ, dosya inceleme, içtihat tarama ve karar destek gibi işlevlerde kullanılabilecek; ancak nihai karar verme yetkisi her zaman insanlara ait kalacak.

ADLİ SİSTEMLER ÜZERİNDE SIKI DENETİM

Mahkemelerde uygulanan yapay zekâ sistemlerinin görev ve yetki çerçeveleri, ilgili yargı kurumlarının görüşleri doğrultusunda belirlenmiş olacak. Kolluk kuvvetleri ve adalet süreçlerine doğrudan etki eden sistemler, kullanılmadan önce güvenlik ve performans testlerine tabi tutulacak. İlk yıl içinde yüksek etkili sistemler için bir “Algoritmik Etki Değerlendirmesi” gerçekleştirilecek ve sistemlerin çalışma şekillerini gösteren bir “model kartı” hazırlanacak.

KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI

Yapay zekâ sistemlerinde kullanılan verilerin kaynakları, hata olasılıkları ve potansiyel riskler de denetim altına alınacak. Ulusal Yapay Zekâ Etik Kurulu, insan gözetimi, tarafsızlık ve hesap verebilirlik konularında rehberlik edecek. Kişisel verilerin yapay zekâ eğitiminde nasıl kullanılacağına dair belirlemeler ise KVKK ve AB normlarına uygun olarak yapılacak.

Çete bağlantılarının tespiti yapılacak

Adalet Bakanlığı’nın Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü tarafından hayata geçirilen “CBS Örgüt Tahmin Projesi”, yapay zekânın adli alandaki ilk uygulamalarından biri olma özelliğini taşıyor. Bu sistem, dava dosyalarındaki verileri analiz ederek, dosyanın hangi suç veya terör örgütüyle bağlantılı olabileceğine dair tahminlerde bulunuyor. Hâkim ve savcılara karar süreçlerinde destek sağlamayı amaçlayan sistem, karar verici değil; karar verme sürecini destekleyen bir araç olarak konumlandırılıyor.

Oğzuhan ÜRÜŞAN