GYS sınavına girmeyen ve şartları taşımayan personelin, şube müdürü kadrosuna atanması ve mali haklarının ödenmesi kamu zararı sayılır mı?
Başvuru, ilanın resmi kaynağındaki yönergeye göre e-Devlet / ilgili kurum üzerinden yapılır.
Görevde yükselme şartlarını taşımayan bir personelin şube müdürü kadrosuna
atanması nedeniyle yapılan ödemeler, kamu zararıdır ve atama kararında imzası
bulunanlardan tahsil edilmelidir.
Su ve kanalizasyon idaresinde Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak görev
yapan bir personelin, görevde yükselme sınavına katılmaksızın ve şube müdürlüğü
için gerekli hizmet süresi ile unvan şartlarını taşımaksızın 22.01.2015 tarihinde
Satınalma Şube Müdürü kadrosuna atandığı, 2020 yılında da bu kadroya ait maaş
ve diğer mali haklardan yararlandırıldığı tespit edilmiştir.
Konu hakkında, 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun hükümlerine yer verilmiştir. Kanunun
1’inci maddesinde su ve kanalizasyon idarelerinde görev yapan personelin 657
sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olduğu belirtilmiş, 9 ve 12’nci
maddelerinde ise müdürler ve diğer bazı yöneticilerin hangi makamlar tarafından
atanacağı düzenlenmiştir. Bunun yanında, Mahalli İdareler Personelinin Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik belediyeler ve
bunların bağlı kuruluşlarında görev yapan memurların görevde yükselme suretiyle
atanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektedir. Yönetmeliğin 5, 6 ve 7’nci
maddelerinde görevde yükselmeye tabi kadrolar ile bu kadrolara atanacaklarda
aranacak genel ve özel şartlar düzenlenmiş; şube müdürlüğü kadrosuna atanabilmek
için belirli unvanlarda belirli süre görev yapmış olmak ve görevde yükselme
sınavında başarılı olmak zorunlu tutulmuştur. Ayrıca, Anayasa’nın 124’üncü
maddesi uyarınca yürürlüğe konulan yönetmeliklerin idareyi bağlayıcı normlar
olduğu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8, 31, 32 ve
33’üncü maddelerinde ise kamu kaynaklarının hukuka uygun kullanılmasından
sorumlu olan görevlilerin hesap verme ve mali sorumluluk esaslarının düzenlendiği
vurgulanmıştır.
Sayıştay değerlendirmesinde, 2560 sayılı Kanun’un yönetim kuruluna ve genel
müdüre verdiği yetkinin yalnızca atama yetkisi olduğunu, bu hükümlerin
atanacak kişilerde aranacak nitelik ve şartları düzenlemediğini belirtmiştir.
Buna karşılık görevde yükselme yönetmeliğinin, görevde yükselmeye tabi kadrolara
atanabilmek için taşınması gereken şartları düzenlediği ifade edilmiştir. Dolayısıyla
iki düzenleme arasında normlar hiyerarşisi bakımından bir çatışma bulunmadığı,
su ve kanalizasyon idarelerinde de görevde yükselme yönetmeliğinin uygulanmasının
zorunlu olduğu sonucuna varılmıştır. Kararda ayrıca, yönetmelikte öngörülen
sınav ve liyakat şartları yerine getirilmeksizin yapılan atamaların kariyer
ve liyakat ilkelerine aykırı olduğu, bu tür atamaların kazanılmış hak oluşturamayacağı
ve geçmişte verilmiş bazı idari yargı kararlarının somut olay bakımından bağlayıcı
nitelik taşımadığı belirtilmiştir.
Belirtilen gerekçelerle Sayıştay, görevde yükselme şartlarını taşımayan personelin
şube müdürü kadrosuna atanması nedeniyle ödenen tutarların kamu zararı oluşturduğuna
hükmetmiş; söz konusu zararın atama teklifinde ve atama kararında imzası bulunan
genel müdür, yönetim kurulu üyeleri ve ilgili insan kaynakları yöneticilerinden
müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesine karar vermiştir. Buna karşılık,
atama işleminde herhangi bir görev ve yetkisi bulunmayan harcama yetkilileri
ile gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğuna gidilmemiştir.
Bu karar, özel kuruluş kanunlarında atama yetkisinin düzenlenmiş olmasının,
görevde yükselmeye ilişkin liyakat ve sınav şartlarını ortadan kaldırmayacağını;
belediyeler ve bağlı idarelerde görevde yükselmeye tabi kadrolara yapılacak
atamalarda ilgili yönetmelik hükümlerine uyulmasının zorunlu olduğunu ortaya
koymaktadır. Böylece Sayıştay, atama yetkisi ile atanma şartlarının birbirinden
farklı hukuki alanlar olduğunu açıkça vurgulamıştır.
Sonuç olarak; özel kuruluş kanunlarıyla belirli makamlara tanınan atama yetkisi,
görevde yükselmeye ilişkin sınav, hizmet süresi ve liyakat şartlarını ortadan
kaldırmaz. Görevde yükselmeye tabi kadrolara, ilgili yönetmeliklerde öngörülen
şartlar sağlanmadan yapılan atamalar hukuka aykırı olup, bu atamalar nedeniyle
yapılan maaş ve diğer mali hak ödemeleri kamu zararı teşkil eder.
