Yeni Adli Yılda Hızlı Yargılama ve Güven Vurgusu
2026-2027 Adli Yılı’nın başlamasıyla birlikte, yargılamaların makul sürede tamamlanması, vatandaşların adalete daha hızlı erişmesi ve yargıya olan güvenin güçlendirilmesi, yeni dönemin en önemli unsurları arasında yer aldı. Yargıtay Başkanı Ömer Kerkez, bu dönemde vatandaşların haklarına daha hızlı ve eksiksiz ulaşması, içtihat birliğinin güçlenmesi ve kararların kalitesinin artırılması gerekliliğine vurgu yaptı.
Yeni dönemde belirlenen hedeflerin yanı sıra mevcut yargı durumu da dikkat çekici. Adalet Bakanlığı’nın 2025 yılına ait Adalet İstatistikleri, bazı yargı süreçlerinin sonuçlanmasının uzun süreler alabileceğini ortaya koyuyor.
İCRA DOSYASINDA ORTALAMA 883 GÜN
Adalet Bakanlığı’nın verilerine göre, 2025 yılında dosyaların en uzun sürede sonuçlandığı alan icra ve iflas daireleri oldu. Bu dosyaların ortalama görülme süresi 883 gün olarak belirlendi. Böylece, icra ve iflas dosyalarında bir dosyanın tamamlanma süresi yaklaşık 2 yıl 5 aya ulaştı. Ceza mahkemelerinde dosyaların ortalama görülme süresi 248 gün, hukuk mahkemelerinde ise 243 gün olarak kaydedildi. Cumhuriyet başsavcılıklarında bu süre ortalama 155 gün, idare mahkemelerinde 178 gün, vergi mahkemelerinde ise 152 gün oldu.
Bölge adliye mahkemelerinde ceza dosyalarının ortalama görülme süresi 245 gün, hukuk dosyalarının ortalaması ise 371 gün olarak kaydedildi.
UZUN SÜREN DOSYALAR İÇİN YENİ UYGULAMA
Yeni adli yılın başlamasıyla birlikte uzun süren dava ve soruşturmaların daha etkin bir şekilde takip edilmesine yönelik yeni uygulamalar devreye alındı. Adalet Bakanı Akın Gürlek’in açıkladığına göre, “Alo Adalet 135” hattı 1 Eylül itibarıyla Ankara Batı, İzmir ve Kayseri’de pilot olarak hizmet vermeye başladı. Özellikle 5 yılı aşkın süredir devam eden dava dosyaları ve 3 yılı aşan soruşturmalara ilişkin vatandaşların taleplerinin ilgili mercilere daha hızlı ulaşması hedefleniyor. Uygulamanın pilot dönemi sonrası Türkiye genelinde yaygınlaştırılması planlanıyor.
Gürlek ayrıca, uzun süren dava ve soruşturmaların nedenlerinin daha erken tespit edilmesi ve yargı hizmetlerinin verimliliğinin sürekli takip edilmesi için “Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Büroları”nın kurulduğunu da duyurdu.
HÂKİM BAŞINA 454 DOSYA DÜŞTÜ
Yargının iş yükü ile ilgili veriler bazı alanlarda iyileşme gösteriyor. Adli yargı ilk derece mahkemelerinde hâkim başına düşen yıllık dosya sayısı 2025 yılında 454 olarak belirlendi. Bu rakam 2016 yılında 506 seviyesindeydi. Ceza mahkemelerinde 2025 yılında karara bağlanan dosyaların yıl içinde açılan dosyalara oranı ise yüzde 99,3 olarak kaydedildi. Bu oran 2024 yılında yüzde 96,6 düzeyindeydi.
MAKUL SÜRE HEDEFİ ÖNE ÇIKIYOR
Yeni adli yılın en önemli konularından biri “makul sürede yargılama”. Bu kavram, yalnızca davaların mahkemelerde karara bağlanmasıyla kalmayıp, kararların kesinleşmesi ve özellikle icra aşamasında hakkın sahibine ulaştırılması açısından da büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle yargılamaların süresinin kısaltılmasının yanı sıra kararların uygulanması aşamasındaki bekleme sürelerinin de azaltılması gerekliliği gündemde yer almakta. 2025 verilerine göre icra ve iflas dairelerinde ortalama görülme süresinin 883 gün olması, bu bağlamda dikkat çekmektedir.
“ADALET GÜVENİN TEMELİ”
Yargıtay Başkanı Ömer Kerkez, yeni adli yılın açılışında vatandaşların devlet ve adalet sistemine duyduğu güvenin kritik önemini vurguladı. Kerkez, vatandaşların haklarına hızla ve eksiksiz ulaşabilmesi, yargılamaların makul sürede sonuçlanması, içtihat birliğinin pekiştirilmesi, kararların niteliği ve gerekçesinin geliştirilmesi ile meslek etiğinin güçlendirilmesini yeni dönem hedefleri arasında saydı.
Yeni adli yılda açıklanan hedefler, 2025 yılına ait istatistiklerle birlikte değerlendirildiğinde, yargı sisteminin karşılaştığı en temel meselelerden birinin dava ve soruşturma sürelerinin kısaltılması olduğu görülmektedir. Özellikle uzun süren dosyaların daha erken tespit edilmesine yönelik yeni uygulamaların bu sürece katkı sağlaması bekleniyor.
Abdullah Kutay Eskalen / Milli Gazete
