Yoksulluk Nafakasında Çığır Açan Yeni Düzenleme!
Uzun bir süre boyunca kamuoyu ve yargı çevrelerinin ilgi odağı haline gelen yoksulluk nafakasına dair yeni yasal düzenleme, Ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine geliyor.
Yeni yargı paketi ile birlikte, ucu açık borçluluk döneminin sona erdiği ve yerine evlilik süresi, tarafların yaşı ile ekonomik pozisyonlarına dayanan kademeli bir sistemin getirileceği öngörülüyor.
Mevcut yasada ne değişiyor?
Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesi gereğince, yoksulluk nafakası boşanmanın ardından maddi açıdan zor durumda kalacak olan tarafta, kusur durumuna göre belirleniyor. Mevcut yasal düzenlemedeki “süresiz” ibaresi nedeniyle mahkemeler, çoğunlukla ucu açık nafaka kararlarına hükmediyordu.
Daha önceki sistemde, nafakanın kaldırılması için yalnızca alacaklının yeniden evlenmesi, fiilen evli gibi yaşaması veya yoksulluğunun sona ermesi gibi durumlar gerekliyken, yeni düzenleme ile süresiz nafaka uygulaması sona erecek ve önceden belirlenmiş bir süre sınırı getirilecek.
Çocukların bakımı için velayeti üstlenen ebeveyne ödenen iştirak nafakası ise bu yeni düzenlemeden etkilenmeyecek ve çocuk 18 yaşına gelene kadar mevcut hukuki çerçevesini koruyacak.
Yeni düzenlemenin sağladıkları neler?
TBMM’ye sunulacak yeni model, “süresiz” nafaka uygulamasının yerine belirli alt ve üst sınırları olan bir kademeli yasal çerçeve getirecek:
Nafaka süresi, evlilik süresine bağlı olarak belirleniyor. Taslakta, 3 yıldan kısa evliliklerde en fazla 2 ila 3 yıl, 5 yıla kadar olan evliliklerde maksimum 5 yıl, 5-10 yıl arası evliliklerde ise evlilik süresini aşmamak üzere üst sınırlar öngörülüyor.
Mahkemelerin, karar verirken sadece evlilik süresini değil, tarafların yaşı, sağlık durumu, çocuk varlığı, çalışma yetenekleri ve mesleki becerilerini de dikkate alması zorunlu hale getiriliyor.
Genç, çocuksuz ve çalışabilir durumdaki bireyler için süre sınırları daha katı belirlenirken; bakıma muhtaç, yaşlı veya yeniden iş gücüne katılma imkanı olmayan taraflar lehine hakime süre uzatma esnekliği sağlanacak.
Belirlenen nafaka süresinin sona ermesine rağmen yoksulluğu devam eden ve çalışamayacak durumda olan kişiler için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın sosyal yardım mekanizmalarının devreye girmesi bekleniyor.
AYM kararı ve yasal sürecin ilerleyişi
Yasal düzenleme adımları, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) Medeni Kanun’daki “süresiz olarak” ifadesini oy çokluğuyla iptal etmesinin ardından hız kazandı. Yüksek Mahkeme’nin nafaka hakkını tamamen ortadan kaldırmadan belirsiz süreli borçluluk yapılarını geçersiz kılan kararının ardından 9 aylık bir yasal süre işlemeye başladı.
Yasal bir boşluk oluşmaması adına, Adalet Bakanlığı’nın taslağı tamamlayarak Ekim ayında Meclis gündemine taşıması ve yasalaşması bekleniyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)’nun 2025 verilerine göre, Türkiye’de bir yılda yaklaşık 194 bin çift boşanırken, velayeti verilen çocukların %74,6’sının annesine verildiği gözlemleniyor. Yeni modelin, boşanma davalarındaki mali ve hukuki dengeyi yeniden düzenlemesi bekleniyor.
Euronews Türkçe
