AYM 11 Kasım’da EYT düzenlemesini görüşecek
Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesinin dayanağı olan kural, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) 11 Kasım 2026 tarihli Genel Kurul toplantısında esastan görüşülecek. İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesinin iki ayrı itiraz başvurusu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici 95. maddesini hedef alıyor. Gündem 5 Kasım 2026’da ilan edildi ve 26 dosyadan 13’ü esas aşamasında.
Geçici 95. madde, 1 Mart 2023 tarihli ve 7438 sayılı Kanun’un 1. maddesiyle 5510 sayılı Kanun’a eklendi. Maddeye göre, 506 sayılı Kanun’un geçici 81. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi, 1479 sayılı Kanun’un geçici 10. maddesinin ikinci fıkrası, 2925 sayılı Kanun’un geçici 2. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi ve 5434 sayılı Kanun’un geçici 205. maddesi kapsamında aylık bağlanacak olanlar, yaş dışındaki diğer şartları taşımaları halinde yaşlılık veya emekli aylığından yararlanıyor.
Aynı fıkra, bu hükme dayanarak geriye dönük ödeme yapılmasını ve geriye dönük hak talep edilmesini de yasaklıyor. Maddenin ikinci fıkrası 28 Temmuz 2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanun’un 30. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.
Gündemin 20. sırasındaki E.2025/235 sayılı dosyada maddenin tümünün iptali isteniyor. 21. sıradaki E.2026/77 sayılı dosyada ise istem daha dar: birinci fıkranın birinci cümlesinde yer alan “.506 sayılı Kanunun geçici 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi,.” ve “.yaşlılık.” ibarelerinin iptali talep ediliyor. Her iki başvuru da İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesinden geldi.
Bu iki ibare, maddenin kapsamını belirleyen ifadeler. Birincisi yaş şartından muafiyeti 506 sayılı Kanun’un geçici 81. maddesinin (B) bendi kapsamındaki sigortalılarla sınırlıyor; ikincisi ise muafiyeti yaşlılık ve emekli aylığı türleriyle sınırlıyor. İbarelerin iptali halinde maddenin uygulama alanı genişler.
Bodrum 2. Sulh Ceza Hakimliğinin E.2026/149 sayılı başvurusu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 46. maddesini hedef alıyor. 12 Şubat 2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle maddeye eklenen dördüncü fıkra, “trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip etmek veya bu amaçla araçtan inmek” fiilini yasaklıyor.
Başvuruda, bu fıkraya uymayanlara 180.000 lira idari para cezası öngören (f) bendinin iptali isteniyor. Ayrıca aynı fıkranın ikinci cümlesindeki “.sürücülerin.” ve “. ve araçları altmış gün süre ile trafikten menedilir.” ibarelerinin de iptali talep ediliyor. Söz konusu cümle, bu fiili işleyen sürücülerin belgelerinin altmış gün süreyle geri alınmasını ve araçlarının altmış gün trafikten menedilmesini düzenliyor.
AYM, aracın altmış gün süreyle trafikten menedilmesini öngören benzer bir kuralı daha önce incelemişti. Mahkeme, 1 Haziran 2022 tarihli ve E.2021/123, K.2022/65 sayılı kararıyla 2918 sayılı Kanun’un 67. maddesindeki altmış günlük men kuralını Anayasa’ya aykırı bulmadı. Karar 8 Ağustos 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı.
Ankara 20. İdare Mahkemesinin E.2026/160 sayılı başvurusu, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu’nun 6. maddesinin ikinci fıkrasındaki beşinci cümleyi hedef alıyor. Bu madde, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerine kesilen idari para cezalarını düzenliyor.
Fıkra, cezaya karşı yedi gün içinde idare mahkemesine itiraz edilebileceğini belirttikten sonra “İtiraz üzerine verilen karar kesindir.” hükmünü taşıyor. Yani mahkemenin kararına karşı üst yargı yolu kapalı.
AYM benzer bir kuralı altı yıl önce iptal etmişti. Mahkeme, 1 Ekim 2020 tarihinde E.2020/21 sayılı dosyada, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun’un 8. maddesindeki “İtiraz üzerine verilen mahkeme kararları kesindir.” cümlesini iptal etti. Kararın gerekçesinde, yüksek tutarlara ulaşan idari para cezalarının anayasal anlamda “ceza” niteliği taşıdığı ve bu hükümlerin denetime kapalı tutulmasının hak arama hürriyetine orantısız sınırlama getirdiği belirtildi.
Ankara 3. İdare Mahkemesi, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun’un iki hükmü için başvurdu. E.2026/164 sayılı dosyada 3. maddenin ikinci fıkrasındaki, E.2026/165 sayılı dosyada ise 4. maddenin üçüncü fıkrasındaki “.yönetmelikle belirlenir.” ibaresinin iptali isteniyor.
Birinci kural, kimlik tespitini gerektiren işlem türlerini, parasal sınırları ve müşterinin tanınmasına ilişkin usul ve esasları yönetmeliğe bırakıyor. İkinci kural ise yükümlülerin hangi faaliyetlerinden dolayı ve hangi usul ve esaslara göre şüpheli işlem bildiriminde bulunacağını yönetmeliğe bırakıyor. Bu yükümlülüklere uymayanlara idari para cezası uygulanıyor.
Esas incelemesinden sonra ne olacak
Norm denetimi iki aşamada yürüyor. İlk incelemede başvurunun usule uygunluğu değerlendiriliyor; bu aşamayı geçen dosyada kuralın Anayasa’ya uygunluğu tartışılıyor ve Genel Kurul iptal ya da ret kararı veriyor.
Esas aşamasındaki 13 dosya için 11 Kasım 2026’da iptal veya ret yönünde karar çıkabilir. Mahkeme dosyayı başka bir toplantıya da bırakabilir.
AYM, son dönemde toplantı sonuçlarını toplantıdan yaklaşık bir hafta sonra ilan ediyor. Örneğin 21 Ekim 2026 tarihli Genel Kurul toplantısının sonuçları 28 Ekim 2026’da yayımlandı. Anayasa’nın 153. maddesi gereği iptal kararları geriye yürümüyor; Mahkeme, kararın yürürlüğe gireceği tarihi bir yıla kadar erteleyebiliyor.
