Emeklilik dilekçesindeki 24 saatlik fark yüzde 30 kaybettiriyor

Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, emekli maaşlarında yapılacak yeni düzenlemenin yalnızca seyyanen artış veya ilave refah payıyla sınırlı kalmaması gerektiğini savundu. Karakaş, aynı primi ödeyen çalışanlar arasında dilekçe tarihinden kaynaklanan farkın giderilmesi için intibak düzenlemesi yapılmasını istedi.
Karakaş, “Emekli maaşlarında ‘adalet’ ve ‘hakkaniyet’ intibaksız olmaz!” başlıklı yazısında, üç yıllık Orta Vadeli Program (OVP) döneminde emeklilere yalnızca yasal enflasyon güncellemesi yapıldığını belirtti. Yazara göre büyüyen ekonomiden ve milli gelir artışından emeklilere pay verilmedi.
Karakaş, Ocak 2027’de yasal güncellemelere ilave bir iyileştirme yapılacağının hükümetin üst düzey yetkilileri tarafından defalarca açıklandığını hatırlattı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in de emeklilere yönelik yeni düzenlemenin “adaletli” olacağını vurguladığını ifade etti.
Yazar, yalnızca seyyanen ekleme veya ilave refah payı verilmesinin gerçek anlamda adaleti sağlamaya yetmeyeceğini söyledi. Sorunun rakamların düşüklüğünden çok sistemin yapısal bozukluğu olduğunu savundu. Kök sorun çözülmeden yapılacak artışların geçici kalacağını belirtti.
Karakaş’a göre emeklilik sistemi teknik bir hesaplama yöntemi olmaktan çıktı ve şansa dayalı bir “zamanlama piyangosuna” dönüştü. Yazar, sosyal sigortanın temel ilkesinin “çok prim ödeyen çok, az prim ödeyen az maaş alır” olduğunu hatırlattı. Bu kuralın son yıllarda rafa kaldırıldığını, yerine doğru tarihte dilekçe verenin kazandığı bir düzenin geldiğini ileri sürdü.
Yazar, maaş bağlama formülündeki enflasyon ve büyüme verisi dengesizliğine dikkat çekti. Karakaş’ın verdiği örnekler şöyle:
- 2022’de emekli olmayıp çalışmaya devam edip 2023’te emekli olanlar, bir yıl önce emekli olan meslektaşlarından daha düşük maaş aldı.
- 31 Aralık 2024’te emeklilik dilekçesi veren işçi ile 1 Ocak 2025’te dilekçe veren mesai arkadaşı arasında büyük fark oluştu.
- Yalnızca 1 günlük farkın maaşlarda %30’lara varan kayba yol açtığı belirtildi.
Karakaş, aynı fabrikada çalışan, aynı prime esas kazanç üzerinden aynı gün sayısıyla prim ödeyen iki işçinin yalnızca dilekçe tarihi yüzünden farklı yaşam standartlarında emekli olabildiğini söyledi. Bu durumun kamu vicdanına ve sosyal güvenlik hukukunun mantığına sığmadığını savundu.
Yazara göre bu adaletsizlik yalnızca vatandaşın cebini etkilemiyor, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) mali yapısını da zayıflatıyor. Karakaş, çalışmaya devam ettikçe maaşı düşecek olan tecrübeli ve kalifiye çalışanların hak kaybı yaşamamak için emekliliği gelmeden dilekçe verdiğini öne sürdü.
Karakaş’a göre bunun sonuçları şöyle:
- SGK nitelikli çalışandan gelen prim gelirini kaybediyor.
- Kurum daha erken yaşta maaş ödemeye başlıyor.
- Ülke ekonomisi nitelikli insan kaynağından, SGK ise aktüeryal dengesinden zarar görüyor.
Yazar, mevcut sistemin tecrübeli iş gücünü erken emekliliğe zorladığını savunarak intibak düzenlemesi çağrısını yineledi.
