Ana içeriğe atla
YARGI VE DÜZENLEYICI KURUM KARARLARI

KDK: Dava açmayan sendika üyesine de ikramiye farkı ödenmeli

Personelilan.com.tr • • 4 dk okuma
Paylaş

Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), yüzde 2 sendika barajı nedeniyle 2023 yılında eksik toplu sözleşme ikramiyesi alan bir Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) personelinin farkı alması gerektiğine karar verdi. Kurum, başvuranın sendikasının dava açmamış olmasını ödemeye engel görmedi. 9 Kasım 2026 tarihli, 2026/15522 başvuru numaralı kararla başvuru kabul edildi. Kararda MEB’e, eksik ödenen ikramiye tutarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi tavsiye edildi. Tavsiye kararını Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca imzaladı.

Başvuran, 2023 yılının Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında toplu sözleşme ikramiyesini eksik aldı. Bunun nedeni, Personel Ödemeleri 2023 Yılı Yeni Yıl İşlemleri Uygulama Kılavuzu’ndaki düzenlemeydi. Kararda, bu düzenlemeye göre üye sayısı yüzde 2 barajının altında kalan sendikaların üyelerine 2119 yerine 750 gösterge rakamı üzerinden ödeme yapıldığı belirtildi.

MEB Temel Eğitim Genel Müdürlüğünde görev yapan başvuran, o dönemde Bağımsız Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Kolu Kamu Görevlileri Sendikasına (BEÇ-SEN) üyeydi. Kararda başvuranın halihazırda Anadolu Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmetleri Sendikasına üye olduğu da kaydedildi.

Kılavuzdaki düzenlemenin dayanağı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 4. maddesinin ikinci fıkrasıydı. Bu fıkra, Anayasa Mahkemesinin (AYM) 18 Ocak 2024 tarihli, E:2023/12, K:2024/12 sayılı kararıyla iptal edildi. Bunun üzerine Danıştay 12. Dairesi, 27 Mayıs 2025 tarihli kararlarla kılavuzdaki yüzde 2 barajına ilişkin düzenlemeleri hukuki dayanaktan yoksun kaldığı gerekçesiyle iptal etti.

Kararda iki ayrı Danıştay kararına yer verildi. Anadolu Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmetleri Sendikasının açtığı davada yalnızca iptal hükmü kuruldu. Tüm Eğitim Çalışanları Sendikasının açtığı davada ise iptalin yanı sıra üyelerin yoksun kaldığı ikramiyenin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle ödenmesine oy çokluğuyla hükmedildi.

MEB, başvuranın talebini sendikası dava açmadığı ve Danıştay kararlarında ödeme hükmü bulunmadığı gerekçesiyle reddetti. Bakanlık, AYM iptal kararlarının Anayasa’nın 153. maddesi uyarınca geriye yürümediğini savundu.

Bakanlığa göre Danıştay kararlarındaki ödeme hükümleri yalnızca davanın tarafları için sonuç doğuruyordu. Dava açmayan kişilerin bu kararlara dayanarak ödemeden yararlanması mümkün değildi. MEB, yargı yoluna başvurularak geçmişe dönük ödeme kararı alınması halinde ödeme yapılabileceğini bildirdi.

KDK’ya göre düzenleyici bir işlemin iptaline ilişkin yargı kararı objektif ve genel nitelikte sonuç doğuruyor. Kararda, kılavuzdaki sınırlayıcı düzenlemenin iptaliyle eksik ödemenin dayanağının hukuk düzeninden kalktığı belirtildi. Böylece aradaki farkın ödenmesinin önündeki engel de ortadan kalkmıştı.

Kurum, ödeme hükmünün yeni bir hak yaratmadığını vurguladı. Kararda, “yargı kararındaki ödeme hükmü, mali hakkı kuran veya doğuran nitelikte olmayıp” mevzuattan kaynaklanan hakkın verilmesini sağladığı ifade edildi.

KDK, aynı işlemden etkilenen kamu görevlileri arasında sendikanın dava açıp açmamasına göre ayrım yapılmasını da eleştirdi. Kararda, sendikası parasal talepte bulunanlara ödeme yapılırken diğerlerine yapılmamasının “hakkaniyet ilkesiyle bağdaşmamaktadır” denildi.

KDK’ya göre iptal kararlarının geriye yürümezliği, kazanılmış hakları ve hukuken tamamlanmış durumları korumayı amaçlıyor. Kurum, bu kuralın iptal edilen bir düzenlemenin henüz kesinleşmemiş uyuşmazlıklarda uygulanmaya devam etmesi sonucunu doğurmayacağını belirtti.

Kararda, Danıştay 11. Dairesinin 17 Şubat 2016 tarihli, E.2016/223, K.2016/583 sayılı kararına atıf yapıldı. O davada, otuz yılı aşan hizmet süresi için ikramiye ödenmesini engelleyen hüküm AYM tarafından iptal edilmişti. Danıştay, geçmiş döneme ilişkin farkın yasal faiziyle ödenmesine hükmeden mahkeme kararını onamıştı.

Dosyayı inceleyen Kamu Denetçisi Şerif Yılmaz, başvurunun reddedilmesini önerdi. Kamu Başdenetçisi ise yaptığı değerlendirme sonucunda tavsiye kararı verdi.

Kararda iyi yönetim ilkeleri yönünden de MEB’e öneride bulunuldu. Bakanlığın başvurana yalnızca üst yazıyla cevap verdiği tespit edildi. Bakanlık, karara karşı hangi sürede hangi merciye başvurulabileceğini de göstermemişti.

Kararın hüküm kısmında başvurunun kabulüne ve “Sendika üyelerinin 2023 yılında yoksun kaldığı toplu sözleşme ikramiyesi tutarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi yönünde MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA” karar verildi. MEB’in bu karar üzerine yapacağı işlemi 30 gün içinde KDK’ya bildirmesi zorunlu.

Kararda, idare 30 gün içinde işlem yapmazsa başvuranın dava açma süresinden kalan sürenin işlemeye devam edeceği ve yargı yolunun açık olduğu belirtildi. Tavsiye kararı somut başvuruya ilişkin. Bununla birlikte KDK’nın gerekçesi, 2023’te aynı düzenleme nedeniyle eksik ikramiye alan sendika üyelerinin durumuna da değiniyor.

Kamu Denetçiliği Kurumunun toplu sözleşme ikramiyesi farkına ilişkin tavsiye kararı

Yazar Personelilan.com.tr
İLGİLİ HABERLER