Yeni Yönetmelikle Sınav Sistemi Değişiyor!

Kimler başvurabilir? İlköğretim mezunu adaylar
Başvuru, ilanın resmi kaynağındaki yönergeye göre e-Devlet / ilgili kurum üzerinden yapılır.
Millî Eğitim Bakanlığı, Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği’nde önemli bir değişiklik yaptı. 14 Kasım 2026 tarihli ve 33430 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelikte “ülke geneli ortak yazılı sınav” ve “okul geneli ortak yazılı sınav” kavramları yönetmeliğe eklendi. Ayrıca, ulusal ve uluslararası izleme araştırmaları için özel bir bölüm oluşturuldu.
Ülke geneli ortak yazılı sınav belirlendi
Yönetmeliğin tanımlar kısmına eklenen bende, ülke geneli ortak yazılı sınavı, Bakanlık tarafından belirlenen sınıf düzeyleri ve derslerde öğrencilerin öğrenme düzeylerini ortak ölçütler çerçevesinde değerlendirmek amacıyla yapılan sınavlar olarak tanımlanmaktadır.
Gözden geçirilen 6. maddede, ülke geneli ortak yazılı sınavlarının hangi sınıf düzeylerinde ve hangi derslerden gerçekleştirileceği, öğretim yılı başlangıcında açıklanacağı belirlendi. Bakanlık tarafından ortak olarak yapılacak sınavların dışında kalan sınavlar ise okul geneli ortak yazılı sınav olarak düzenlenecek. Bu sınavlara ilişkin soru dağılım tablosu, Genel Müdürlük tarafından hazırlanarak öğrencilere duyurulacaktır.
Okul öncesi ve ilkokulda sınav yapılamayacak
Yönetmeliğin genel esaslarını revize eden 4. maddesi, okul öncesi ve ilkokullarda herhangi bir ad altında sınav yapılamayacağını vurguladı. Bu aşamalardaki ölçme ve değerlendirmenin esas amacının, öğrencilerin bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişim düzeylerinin süreç içinde izlenmesi ve desteklenmesi olduğu ifade edildi.
Sonuçlar sıralama ve karşılaştırma amacıyla kullanılamayacak
Aynı maddede, ölçme ve değerlendirme süreçlerinden elde edilen sonuçların; öğrenciler, sınıflar, okullar veya iller arasında sıralama yapmak, karşılaştırma veya kıyaslama amacıyla kullanılamayacağı belirtilmiştir.
Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil derslerinde gerçekleştirilecek olan sınavların, dinleme, konuşma, okuma ve yazma yeterliliklerini değerlendirmek için yazılı ve uygulamalı olarak düzenleneceği bildirildi. Ülke geneli ortak yazılı sınav yapıldığında, sınavın uygulamalı bölümü okul tarafından gerçekleştirilecek ve her iki sınavın sonucu birlikte değerlendirilecektir.
Soru hazırlamada yapay zeka araçları kullanılabilecek
Yönetmeliğe eklenen yeni düzenleme ile, soru geliştirme ve değerlendirme süreçlerinin etkinliğini artırmak amacıyla Bakanlıkça uygun görülen yapay zeka araçlarının kullanılabileceği ifade edildi. Ayrıca, ölçme ve değerlendirme faaliyetlerinin, Bakanlıkça kabul edilen dijital sistemler ve araçlarla, kısmen veya tamamen elektronik ortamda yürütülmesi de hükme bağlandı.
Ulusal izleme araştırmaları yönetmeliğe dahil edildi
Yönetmelikte yer alan yeni bölümde ulusal izleme araştırmaları tanımlandı. Buna göre, Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE) Araştırması, iki yıllık döngüler halinde yapılacak; Dört Beceride Türkçe Dil Gelişimi İzleme Araştırması da ülkeyi temsil eden örneklem üzerinden yine iki yıllık döngülerle gerçekleştirilecektir.
Okul Tabanlı İzleme Araştırması, Genel Müdürlükçe belirlenen sınıf düzeyleri ve derslerde her yıl düzenlenecektir. Okuryazarlık becerilerine yönelik izleme araştırmaları ise yine iki yıllık döngülerle uygulanacak. Öğrenci başarısını etkileyen etmenlerin belirlenmesi için anket ve ölçeklerin de kullanılabileceği ifade edilmiştir.
PISA ve TIMSS için ulusal rapor düzenlenecek
Uluslararası izleme araştırmaları, ayrı bir madde ile belirlenmiştir. Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) ve Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması (TIMSS), Genel Müdürlük tarafından gerçekleştirilecek ve her iki araştırmada uluslararası raporla eşzamanlı olarak ulusal rapor yayımlanacaktır. Bakanlık uygun gördüğünde, farklı uluslararası araştırmalara katılım sağlanabilecektir.
Yönetmelik yayım tarihi itibarıyla yürürlüğe girdi
Yapılan değişiklikle yönetmeliğin 7, 8, 9, 10 ve 11 içinci maddeleri yürürlükten kaldırıldı. Ölçme değerlendirme merkezi müdürlüklerinin görevlerine “ülke geneli ortak yazılı sınavları koordine etmek ve sonuçlarını değerlendirmek” görevi eklendi. Yönetmelik, yayım tarihinden itibaren yürürlüğe girdi ve uygulama yetkisi Milli Eğitim Bakanı’na verildi. Düzenlemenin tam metni için Resmî Gazete’nin internet sitesinden ulaşılabilmektedir.
