Kamu yazışmalarında doğru Türkçe için eğitim verilecek
2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, mevzuat, resmi yazışma ve raporlar başta olmak üzere kamu kurumlarının tüm yayınlarında Türkçenin doğru ve yerinde kullanılmasını hedefleyen yeni bir tedbir öngördü. Programa göre 2027’de kamu kurumlarına Türkçenin doğru kullanımı, resmi yazışmalar ve dil bilgisi kuralları konusunda 12 eğitim verilecek. Türk dilinin korunması ve geliştirilmesine yönelik eylem planı hazırlamak için Türk Dil Şürası toplanması da programa girdi.
Programın kültür bölümüne bu yıl eklenen Tedbir 785.3’e göre kamu kurumlarının yazılı, görsel ve işitsel tüm yayınlarında, özellikle mevzuat, resmi yazışma ve raporlarda Türkçenin doğru ve yerinde kullanımı sağlanacak.
Tedbir, yükseköğretim kurumlarını da kapsıyor. Başta yüksek lisans ve doktora tezleri olmak üzere Türkçe hazırlanan tüm akademik yayınlarda da aynı hedef geçerli olacak.
2027 için öngörülen faaliyet ise şöyle: “Türkçenin doğru ve yerinde kullanımı, resmi yazışmalar, Türkçe dil bilgisi kuralları gibi konularda kamu kurum ve kuruluşlarına yönelik 12 eğitim verilecektir.” Tedbirin sorumlusu Kültür ve Turizm Bakanlığı, işbirliği yapacak kurum Türk Dil Kurumu (TDK).
Programa eklenen bir diğer tedbir olan 785.8’e göre Türkçedeki gelişmeleri değerlendirmek üzere ilgili tüm kesimlerin katılımıyla Türk Dil Şürası toplanacak ve Türk dilinin korunarak geliştirilmesine, doğru ve yaygın kullanımına yönelik bir eylem planı oluşturulacak.
2027 için öngörülen adım, şüranın stratejisini belirlemek üzere bir danışma kurulu oluşturulması ve eylem planının hazırlanması. Programda şüranın toplanacağı tarih belirtilmiyor.
Her iki tedbir de 2026 Yıllık Programında yer almıyordu. Geçen yılki programın Türk diline ilişkin bölümünde diksiyon kursları, yurt dışında Türkçe öğretimi ve yayın faaliyetleri öngörülüyordu.
Kamu kurumlarındaki yazışmaların biçimi, 10 Haziran 2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Resmi Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile belirleniyor.
Yönetmeliğin 16. maddesine göre resmi belgeler, “Türk Dil Kurumu tarafından hazırlanan Yazım Kılavuzu ve Türkçe Sözlük’ün güncel yayımı esas alınarak” dil bilgisi kurallarına göre anlamlı ve özlü olarak yazılıyor. Yeni tedbir, bu kurala uyumun eğitimle desteklenmesini öngörüyor.
Türkçenin doğru kullanımını hedefleyen tedbirin başlığında, TDK yazım kurallarına uymayan ifadeler yer alıyor. Tedbir 785.3’ün başlığında “Türkçe’nin” ve “resmi yazışma” yazılırken aynı tedbirin faaliyet kısmında doğru biçimler olan “Türkçenin” ve “resmi yazışmalar” kullanılıyor.
TDK kurallarına göre yapım ekiyle türetilmiş dil adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmıyor; bu nedenle doğru yazım “Türkçenin”. Programın aynı sayfasındaki Tedbir 785.4’ün başlığında da “Türkçe’nin” yazımı geçiyor.
Türk Dil Şürasına ilişkin tedbirde de tutarlılık yok: Tedbirin başlığında “Şurası”, faaliyet kısmında “Şürası” yazılıyor. Programın kamu insan kaynaklarına ilişkin bölümündeki tedbirlerde ise TDK’de “unvan” olarak yer alan kelime “ünvan” şeklinde yazılmış.
